# Wat moet een zorgprofessional weten over Sinusknooppathologie: sick sinus syndroom?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-sinusknooppathologie/*

Sinusknooppathologie, ook wel sick sinus syndroom (SSS) of sinusknoopdisfunctie, omvat een spectrum van ritmestoornissen door verminderde automaticiteit of geleidingsuitval van de sinusknoop. Klachten variëren van moeheid en duizeligheid tot syncope. Pacemaker-implantatie is de definitieve behandeling bij symptomatische patiënten.

Kernbegrippen:

- **Sick sinus syndroom (SSS)**: Verzamelbegrip voor sinusbradycardie, sinusarrest, SA-blok en bradycardie-tachycardie-syndroom door intrinsieke sinusknoopdisfunctie.
- **SA-blok**: Blokkering van geleiding van sinusknoop naar atriumspier; op ECG zichtbaar als pauzes die meervoud zijn van de PP-interval.
- **Bradycardie-tachycardie-syndroom**: Afwisseling van bradycardie (sinusarrest) en tachycardie (atriumfibrilleren of atriale flutter); typisch voor SSS.
- **Chronotrope incompetentie**: Onvermogen van de sinusknoop om de hartfrequentie adequaat te verhogen bij inspanning; leidt tot inspanningsintolerantie.
- **Intrinsieke hartfrequentie**: Spontane sinusfrequentie na autonome denervatie (atropine + propranolol); normaal 118 - 0.57 × leeftijd; verlaagd bij SSS.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/ritmestoornissen/sinusknooppathologie/
- ESC 2021 Cardiac Pacing and CRT Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab364
- ESC 2022 Ventricular Arrhythmias and SCD Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac262
- Sick sinus syndrome review — Semelka et al., Am Fam Physician 2013 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23944726/

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.