# Wat moet een zorgprofessional weten over Statinemyopathie en statine-intolerantie: aanpak?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-statines-en-spierpijn/*

Spiergerelateerde bijwerkingen bij statines zijn de meest gerapporteerde reden voor staken. Echter, nocebo-effect speelt een grote rol: de SAMSON-trial toonde dat 90% van de gerapporteerde spierpijn ook optrad bij placebo. Echte statinemyopathie (CK-stijging ≥10× normaal) en rabdomyolyse zijn zeldzaam. Systematische aanpak is essentieel om onnodige staking te voorkomen.

Kernbegrippen:

- **Myalgie**: Spierpijn zonder significante CK-verhoging; meest frequent gerapporteerd; grotendeels nocebo-effect.
- **Myositis**: Spierpijn met CK-stijging 10× boven normaal; stop statine tijdelijk.
- **Rabdomyolyse**: Ernstige spiercelafbraak met CK >40× normaal, myoglobinurie en risico op nierfalen; zeldzaam (<0,1/100.000 patiëntjaren).
- **SAMSON-trial**: N-of-1 crossover trial: 90% van gerapporteerde statinemyalgie attributeerbaar aan nocebo-effect (ook bij placebo).
- **Bempedoïnezuur**: Alternatief bij statine-intolerantie: remt ATP-citrate lyase (upstream van HMG-CoA-reductase); wordt niet geactiveerd in spierweefsel.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/statines-en-spierpijn/
- SAMSON Trial — NEJM 2020 https://doi.org/10.1056/NEJMc2031173
- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- FarmacotherapeutischOmpas – Statines (bijwerkingen) https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/hmg-coa-reductaseremmers

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.