# Wat moet een zorgprofessional weten over Statines: werkingsmechanisme, keus en dosering?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-statines-overzicht/*

Statines zijn de best bewezen geneesmiddelen voor primaire en secundaire preventie van cardiovasculaire events. Ze remmen HMG-CoA-reductase en verlagen LDL-cholesterol met 30–55% afhankelijk van het middel en de dosis. Hoogintensieve statines (atorvastatine 40–80 mg, rosuvastatine 20–40 mg) verlagen LDL met ≥50% en zijn standaard bij hoog en zeer hoog cardiovasculair risico.

Kernbegrippen:

- **HMG-CoA-reductase**: Snelheidsbepalend enzym in de cholesterolsynthese; aangrijpingspunt van statines.
- **Hoogintensief statine**: Atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg; verlaagt LDL met ≥50%.
- **Matigintensief statine**: Atorvastatine 10–20 mg, rosuvastatine 5–10 mg, simvastatine 20–40 mg; verlaagt LDL met 30–50%.
- **JUPITER-trial**: RCT: rosuvastatine bij personen met laag LDL maar verhoogde hsCRP; 44% reductie cardiovasculaire events; onderbouwt statines voor primaire preventie bij hoog-risicogroepen.
- **Pleiotrope effecten**: Effecten van statines naast LDL-verlaging: anti-inflammatoir (hsCRP-daling), plaakstabilisatie, endotheelfunctieverbetering.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-07-18: [Kosteneffectiviteit van stapsgewijze lipidenverlaging na coronaire bypasschirurgie](https://hartvaat.nl/2026/04/07/kosteneffectiviteit-van-stapsgewijze-lipidenverlaging-na-coronaire-bypasschirurg/)
- 2018-05-08: [Hoog- versus laaggedoseerd pitavastatine bij stabiel coronairlijden: REAL-CAD](https://hartvaat.nl/2018/05/08/hoog-versus-laaggedoseerd-pitavastatine-bij-stabiel-coronairlijden-real-cad/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/statines-overzicht/
- JUPITER Trial — NEJM 2008 https://doi.org/10.1056/NEJMoa0807646
- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- FOURIER Trial — NEJM 2017 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1615664
- Farmacotherapeutisch Kompas – Statines https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/hmg-coa-reductaseremmers

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.