# Wat moet een zorgprofessional weten over Arteriosclerose en aortastijfheid: meting en klinische betekenis?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-stijve-arterieen-arteriosclerose/*

Arteriosclerose (stijfheid van de grote slagaders, met name de aorta) is een onafhankelijke cardiovasculaire risicofactor die bijdraagt aan geïsoleerde systolische hypertensie en verhoogde polsdruk. De aortale polsgolfsnelheid (PWV) is de gouden standaard voor meting van arteriële stijfheid en heeft voorspellende waarde voor cardiovasculaire morbiditeit en mortaliteit.

Kernbegrippen:

- **Arteriële stijfheid (arterial stiffness)**: Verlies van elasticiteit van de grote arteriën (met name aorta); gevolg van collageen-elastine-ratio-stijging en calcificatie.
- **Polsgolfsnelheid (PWV)**: Snelheid waarmee een drukgolf door de aorta reist; gouden standaard voor arteriële stijfheid; normaal <10 m/s; >12 m/s = sterk verhoogd.
- **Augmentation index (AIx)**: Maat voor bijdrage van de reflectiegolf aan de piekdruk; verhoogd bij stijve arteriën; gecorrigeerd voor hartfrequentie.
- **Calciumscoring (CAC)**: CT-bepaling van coronaire calcificatie; surrogate marker voor atherosclerotische plaque last; modificeert risicostratificatie.
- **Enkel-armindex (ABI)**: Ratio van enkelsystolische druk en armsystolische druk; <0,9 wijst op perifeer arterieel vaatlijden; >1,4 op incompressibele arteriën.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-03-24: [Triglyceride-glucose-index voorspelt sterfte bij kritiek zieke patiënten met CKM-syndroom stadium 4](https://hartvaat.nl/2026/03/24/triglyceride-glucose-index-voorspelt-sterfte-bij-kritiek-zieke-patienten-met-ckm/)
- 2026-01-01: [Lipoproteïne(a) gecombineerd met CatLet-score voorspelt events na spoed-PCI](https://hartvaat.nl/2026/01/01/lipoproteine-a-gecombineerd-met-catlet-score-voorspelt-events-na-spoed-pci/)
- 2017-08-01: [Cardiometabole determinanten van carotis- en aortadistensibiliteit van kindertijd tot jongvolwassenheid](https://hartvaat.nl/2017/08/01/cardiometabole-determinanten-van-carotis-en-aortadistensibiliteit-van-kindertijd/)
- 2017-04-06: [Gewichtsfluctuaties en cardiovasculaire uitkomsten bij coronairlijden: NEJM](https://hartvaat.nl/2017/04/06/gewichtsfluctuaties-en-cardiovasculaire-uitkomsten-bij-coronairlijden-nejm/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/stijve-arterieen-arteriosclerose/
- ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178
- ESC 2021 Preventie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.