# Wat moet een zorgprofessional weten over Arteriële versus veneuze trombusvorming?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-trombusvorming-arteriel-veneus/*

Trombose treedt op in twee pathofysiologisch verschillende contexten: arterieel (hoge-snelheidsomgeving, gedomineerd door trombocytenaggregatie na plaqueruptuur) en veneus (lage-snelheidsomgeving, gedomineerd door hypercoagulabiliteit en stasis). Dit onderscheid is therapeutisch essentieel: antitrombotische middelen (trombocytenaggregatieremmers) zijn de basis bij arterieel; anticoagulantia bij veneus.

Kernbegrippen:

- **Virchow-triade**: Drie condities die veneuze trombose bevorderen: stasis (immobilisatie, langdurig zitten), hypercoagulabiliteit (trombofilie, maligniteit, zwangerschap), endotheel-schade (trauma, chirurgie).
- **'Witte trombus'**: Arteriële trombus: trombocytenrijk, arm aan fibrine; wit van kleur; vormt bij hoge shear stress na plaquruptuur; voorkomend bij STEMI, TIA, ischemisch CVA.
- **'Rode trombus'**: Veneuze trombus: fibrinerijk, rijk aan erytrocyten; rood van kleur; vormt bij lage stroomsnelheid en hypercoagulabiliteit; voorkomend bij DVT en longembolie.
- **Trombofiliescreen**: Laboratoriumonderzoek bij uitgeloste of recidiverende VTE: ATIII, proteïne C, proteïne S, APC-resistentie (factor V Leiden), protrombine 20210A mutatie, antifosfolipidantistoffen.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/trombusvorming-arteriel-veneus/
- Virchow triade en veneuze trombose — Wolberg et al., Nature Rev Cardiol 2012 https://doi.org/10.1038/nrcardio.2012.152
- Arteriële versus veneuze trombose — Brill et al., Circ Res 2014 https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.114.303507
- ESC 2019 PE/DVT Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz405

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.