# Wat is coronairlijden?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-wat-is-coronairlijden/*

Coronairlijden (ischemische hartziekte) is de meest voorkomende doodsoorzaak in de westerse wereld en omvat een spectrum van stabiele angina pectoris tot acuut coronair syndroom. De onderliggende oorzaak is in de overgrote meerderheid atherosclerose van de coronairarteriën, met progressieve lumenvernauwing en risico op plaquruptuur. Vroegherkenning, risicostratificatie en evidence-based behandeling reduceren morbiditeit en mortaliteit aanzienlijk.

Kernbegrippen:

- **Atherosclerose**: Progressieve ophoping van lipiden, inflammatoire cellen en bindweefsel in de vaatwand, leidend tot plaquevorming en lumenvernauwing van coronairarteriën.
- **Chronisch coronairlijden (CCS)**: Stabiele fase van coronairziekte, gekenmerkt door stabiele angina, asymptoматisch na revascularisatie of na ACS; beheerd via ESC CCS-richtlijn 2024.
- **Acuut coronair syndroom (ACS)**: Plotselinge verslechtering door plaquruptuur en trombus; omvat STEMI, NSTEMI en instabiele angina; medische noodsituatie.
- **TIMI-risicoscore**: Klinische risicoscoresysteem voor ACS dat mortaliteitsrisico en baat van vroege invasieve strategie kwantificeert op basis van klinische variabelen.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-07-21: [Delphi-consensus over 'uitgestelde' en 'gemiste' diagnose van coronairlijden](https://hartvaat.nl/2026/04/21/delphi-consensus-over-uitgestelde-en-gemiste-diagnose-van-coronairlijden/)
- 2026-07-13: [Cardiale revalidatie: verbetering depressie hangt samen met betere loopconditie — pleidooi voor geïntegreerde aanpak](https://hartvaat.nl/2026/04/29/cardiale-revalidatie-verbetering-depressie-hangt-samen-met-betere-loopconditie-p/)
- 2026-07-11: [Etnische verschillen in sterfte na acuut coronair syndroom: hogere mortaliteit bij zwarte STEMI-patiënten](https://hartvaat.nl/2026/04/30/etnische-verschillen-in-sterfte-na-acuut-coronair-syndroom-hogere-mortaliteit-bi/)
- 2026-07-06: [Hypochloremie bij opname voor acuut hartfalen voorspelt onafhankelijk 30-daagse sterfte (Vietnamees cohort)](https://hartvaat.nl/2026/05/20/hypochloremie-bij-opname-voor-acuut-hartfalen-voorspelt-onafhankelijk-30-daagse-/)
- 2026-06-19: [EAPCI/EBC-consensus: intracoronaire beeldvorming als standaard bij PCI van hoofdstam](https://hartvaat.nl/2026/05/15/eapci-ebc-consensus-intracoronaire-beeldvorming-als-standaard-bij-pci-van-hoofds/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/wat-is-coronairlijden/
- ESC 2024 CCS Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae177
- ESC/EACTS 2024 ACS Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae176
- ESC 2021 Preventie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.