# Wat is hypertensie?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-wat-is-hypertensie/*

Hypertensie (verhoogde bloeddruk) is de meest prevalente behandelbare cardiovasculaire risicofactor wereldwijd en een leidende oorzaak van hartinfarcten, beroertes, hartfalen en chronische nierschade. In Nederland heeft circa 30% van de volwassenen een verhoogde bloeddruk, waarvan een groot deel onbehandeld of onvoldoende behandeld. Gestructureerde aanpak van hypertensie heeft de grootste potentiële impact op cardiovasculaire mortaliteitsreductie.

Kernbegrippen:

- **Hypertensie**: Chronisch verhoogde arteriële bloeddruk, gedefinieerd als ≥140/90 mmHg in de spreekkamer (ESC 2024) of ≥130/80 mmHg thuis (HBPM) of bij ambulante meting (ABPM).
- **Systolische bloeddruk (SBP)**: Maximale druk tijdens hartcontractie; sterkste cardiovasculaire risicofactor, met name bij ouderen; elk 20 mmHg SBP-stijging verdubbelt het CV-risico.
- **Doelorgaanschade**: Subklinische of manifeste schade aan hart (LVH), nieren (microalbuminurie, GFR-daling), bloedvaten (arteriosclerose, IMT) en ogen (retinopathie) als gevolg van hypertensie.
- **RAAS**: Renine-angiotensine-aldosteronsysteem: centrale regulator van de bloeddruk; overactief bij primaire hypertensie en bij hyperaldosteronisme; aangrijpingspunt voor ACE-remmers, ARB's en MRA.
- **J-curve fenomeen**: Hypothetische toename van CV-risico bij te lage bloeddruk door therapeutisch ingrijpen; bewijs beperkt; meest relevant bij diastolisch ≤70 mmHg bij coronairlijden.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-07-23: [Aanvullende ablatie van het aorticorenale ganglion versterkt het bloeddrukeffect van renale denervatie](https://hartvaat.nl/2026/04/09/aanvullende-ablatie-van-het-aorticorenale-ganglion-versterkt-het-bloeddrukeffect/)
- 2026-07-11: [Finse hypertensie-curve vlakt af: vooruitgang gestopt, zoutinname 30% boven aanbeveling](https://hartvaat.nl/2026/05/01/finse-hypertensie-curve-vlakt-af-vooruitgang-gestopt-zoutinname-30-boven-aanbeve/)
- 2026-07-07: [ECOG-ACRIN EAQ191: intensieve bloeddrukcontrole tijdens VEGFR-TKI-therapie haalbaar en veilig bij kankerpatiënten](https://hartvaat.nl/2026/05/20/ecog-acrin-eaq191-intensieve-bloeddrukcontrole-tijdens-vegfr-tki-therapie-haalba/)
- 2026-06-14: [Vertraagde intracraniële bloeding na trombectomie geassocieerd met slechtere functionele uitkomst en SBP >150 mmHg](https://hartvaat.nl/2026/05/19/vertraagde-intracraniele-bloeding-na-trombectomie-geassocieerd-met-slechtere-fun/)
- 2026-06-11: [Beste bewegingsvorm voor bloeddruk: combinatietraining en HIIT geven -12/-6 mmHg in netwerk-meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/05/19/beste-bewegingsvorm-voor-bloeddruk-combinatietraining-en-hiit-geven-12-6-mmhg-in/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/wat-is-hypertensie/
- ESC 2024 Hypertension Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178
- NHG-Standaard Cardiovasculair Risicomanagement (CVRM) https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement
- Farmacotherapeutisch Kompas — Primaire hypertensie https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/primaire_hypertensie

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.