Rivaroxaban: farmacologie, indicaties en dosering
Rivaroxaban (Xarelto, Bayer/Janssen) is de meest gebruikte DOAC in Europa. Het is een directe factor Xa-remmer met eenmaal daagse dosering bij AF en tweemaal daags bij acute VTE. ROCKET-AF toonde non-inferioriteit versus warfarine bij AF; EINSTEIN-DVT en EINSTEIN-PE bij VTE. De COMPASS-indicatie (rivaroxaban 2,5 mg + aspirine) bij stabiel coronair- en perifeer vaatlijden is een unieke uitbreiding.
Kernbegrippen
- ROCKET-AF trial
- RCT rivaroxaban vs. warfarine bij non-valvulaire AF: non-inferieur voor beroertepreventie; minder intracraniële bloedingen, meer GI-bloedingen dan warfarine.
- EINSTEIN-PE/DVT trials
- RCT rivaroxaban vs. LMWH/VKA bij VTE: non-inferieur voor recidief VTE met minder ernstige bloedingen; enkelvoudige orale startfase (15 mg tweemaal daags gedurende 21 dagen).
- COMPASS-trial
- RCT rivaroxaban 2,5 mg tweemaal daags + aspirine vs. aspirine alleen bij stabiele coronairziekte/PAV: significant minder cardiovasculaire events, meer GI-bloedingen; CCS-indicatie in ESC 2024.
- Rivaroxaban voedselinteractie
- Rivaroxaban 15 en 20 mg dienen met de maaltijd te worden ingenomen voor maximale absorptie (>50% biologische beschikbaarheid); 10 mg kan zonder eten.
Rivaroxaban: indicaties, dosering en klinische evidence
Farmacologie
Directe, reversibele factor Xa-remmer. Biologische beschikbaarheid: 80-100% (15/20 mg met voedsel). Piek na 2-4 uur. Halfwaardetijd 5-9 uur (ouderen 11-13 uur). Klaring: 35% onveranderd renaal, 65% hepatisch (CYP3A4/2J2, P-gp). Eenmaal daagse dosering bij AF; tweemaal daags gedurende initiële VTE-behandeling.
Dosering per indicatie
- Non-valvulaire AF: 20 mg eenmaal daags bij eGFR ≥50; 15 mg eenmaal daags bij eGFR 15-49
- VTE-behandeling (acuut): 15 mg tweemaal daags gedurende 21 dagen, daarna 20 mg eenmaal daags
- Verlengde VTE-preventie: 10 mg eenmaal daags na minimaal 6 maanden behandeling (EINSTEIN CHOICE)
- VTE-profylaxe orthopedisch: 10 mg eenmaal daags
- COMPASS (CCS/PAV): 2,5 mg tweemaal daags + aspirine 100 mg/dag
Nierinsufficiëntie
Contra-indicatie bij eGFR <15 ml/min (AF); eGFR <30 ml/min voor VTE-behandeling en <15 ml/min voor profylaxe. Dosisaanpassing bij AF: eGFR 15-49 → 15 mg.
Bijwerkingen en interacties
GI-bloedingen: meer dan warfarine in ROCKET-AF. Intracraniële bloedingen: minder dan warfarine. Geneesmiddeleninteracties: CYP3A4/P-gp-substraat — vermijd gelijktijdig gebruik met krachtige inductoren/remmers. Antidotum: andexanet alfa.