CHA₂DS₂-VASc-score: berekening en klinisch gebruik
De CHA₂DS₂-VASc score is het internationaal gevalideerde instrument voor risicostratificatie van beroerte bij atriumfibrilleren. De score bepaalt de noodzaak voor orale anticoagulatie, de meest impactvolle preventieve interventie bij AF. Kennis van de individuele risicofactoren en hun gewicht is essentieel voor iedere clinicus die AF-patiënten behandelt.
Kernbegrippen
- CHA₂DS₂-VASc
- Beroertescore bij AF: Congestive HF, Hypertensie, Age ≥75 (2p), Diabetes, Stroke/TIA (2p), Vascular disease, Age 65–74, Sex category female. Maximum 9 punten.
- CHADS₂
- Voorganger van CHA₂DS₂-VASc: 6 punten, minder risicofactoren. Minder goed gecalibreerd voor laagrisicopatiënten.
- Anticoagulatiedrempel
- ESC 2024: anticoagulatie aanbevolen bij score ≥2 (mannen) of ≥3 (vrouwen); overwegen bij score 1 (mannen) of 2 (vrouwen).
- Vrouwelijk geslacht als risicofactor
- Vrouwelijk geslacht is een risicoversterkende factor, geen zelfstandige indicatie; anticoagulatie bij score 2 (vrouw) alleen als ook één andere RF aanwezig.
- Jaarlijks beroerterisico
- Score 0 (man): ~0%; score 1: ~1,3%; score 2: ~2,2%; score 3: ~3,2%; score 4: ~4,0%; score 5: ~6,7%; score 6+: oplopend tot >10%/jaar.
CHA₂DS₂-VASc-score: berekening, interpretatie en klinisch gebruik
Berekening van de score
Tel de punten op:
- C: congestief hartfalen of LV-disfunctie (EF <40%): 1 punt.
- H: hypertensie (ook behandelde hypertensie): 1 punt.
- A₂: leeftijd ≥75 jaar: 2 punten.
- D: diabetes mellitus: 1 punt.
- S₂: eerder doorgemaakte beroerte, TIA of systemische arteriële embolie: 2 punten.
- V: vasculaire ziekte (anamnestisch MI, perifeer arterieel vaatlijden of aorta-atherosclerose): 1 punt.
- A: leeftijd 65–74 jaar: 1 punt.
- Sc: vrouwelijk geslacht: 1 punt.
Interpretatie en behandeldrempel
ESC 2024-aanbevelingen:
- Score 0 (mannen) of 1 (vrouwen): geen anticoagulatie — risico te laag.
- Score 1 (mannen) of 2 (vrouwen): overweeg anticoagulatie (klasse IIa) — individuele afweging.
- Score ≥2 (mannen) of ≥3 (vrouwen): anticoagulatie aanbevolen (klasse I).
Rol van vrouwelijk geslacht
Vrouwelijk geslacht verhoogt het absolute beroerterisico bij gelijke andere factoren, maar geeft geen zelfstandige anticoagulatienoodzaak bij score 1 (= alleen vrouwelijk geslacht). Anticoagulatie bij vrouwen met score 2 is alleen zinvol als die 2 punten niet uitsluitend door vrouwelijk geslacht worden bereikt.
Modificeerbare risicofactoren
Hypertensie: behandeling verlaagt het absolute beroerterisico significant — de CHA₂DS₂-VASc score verandert niet, maar het absolute risico per punt daalt. Bloeddrukregulatie is onderdeel van upstream-therapie bij AF. Nieuw in ESC 2024: ook verhoogde BMI, obstructieve slaapapneu en sedentariteit worden erkend als modificeerbare risicofactoren voor AF-progressie en mogelijk beroerterisico.
