ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024: wat is nieuw?
De ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024 vervangt de richtlijn uit 2020 en introduceert het AF-CARE-pad als geïntegreerd behandelkader. Belangrijkste vernieuwingen: versterkte nadruk op upstream therapy en comorbiditeitsbehandeling, herbevestiging van vroege ritmecontrole als superieure strategie (EAST-AFNET 4), en uitbreiding van de katheterablatie-indicaties naar eerste-lijnsstrategie.
Kernbegrippen
- AF-CARE pathway
- ESC 2024 geïntegreerd behandelkader: Comorbidities, Anticoagulation, Rate/Rhythm control, Evidence-based symptom management — vervangt ABC-pad uit 2020.
- Upstream therapy
- Behandeling van modificeerbare AF-risicofactoren (hypertensie, obesitas, slaapapneu, diabetes, alcohol) als integraal onderdeel van AF-management.
- Katheterablatie als eerste keuze
- ESC 2024: katheterablatie klasse I als eerste-lijnsstrategie bij symptomatisch paroxysmaal AF (vervangt de eerdere klasse IIa na falen antiaritmicum).
- EAST-AFNET 4-integratie
- ESC 2024 versterkt de aanbeveling voor vroege ritmecontrole bij recent gediagnosticeerd AF (<1 jaar) op basis van EAST-AFNET 4 (klasse I).
- Gedeelde besluitvorming
- ESC 2024 benadrukt dat het AF-type (paroxysmaal vs. persisterend), klachten en patiëntwaarden de keuze voor rate vs. rhythmecontrole primair bepalen.
ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024: kernwijzigingen en praktische implicaties
Van ABC-pad naar AF-CARE
De ESC 2020-richtlijn introduceerde het ABC-pad (Atrial fibrillation Better Care): Anticoagulation, Better symptomcontrol, Cardiovascular risk/Comorbidity. De 2024-richtlijn herdefinieert dit als AF-CARE: (C) Comorbidities en cardiovasculaire risicoreductie, (A) Anticoagulation, (R) Rate/Rhythm control, (E) Evidence-based symptoommanagement. De expliciete nadruk op comorbiditeitsbehandeling als gelijkwaardige pijler is de grootste conceptuele wijziging.
Upstream therapy: verhoogde prioriteit
ESC 2024 erkent als klasse I dat modificeerbare risicofactoren integraal moeten worden behandeld bij AF-management:
- Hypertensie: behandeling verlaagt AF-recidief na ablatie en kardiovasculair risico.
- Obesitas: gewichtsreductie ≥10% vermindert AF-burden significant (LEGACY-studie).
- Slaapapneu: CPAP-behandeling verlaagt AF-recidief na ablatie.
- Alcohol: matige consumptie is onafhankelijke trigger — reductie vermindert AF-last.
- Diabetes: intensieve glycemische controle vermindert AF-progressie.
Ritmecontrole: vroeg en met ablatie
EAST-AFNET 4 geïntegreerd als klasse I: start vroege ritmecontrole bij recent AF (<12 maanden) met cardiovasculaire risicofactoren. Katheterablatie als eerste-lijnsstrategie voor symptomatisch paroxysmaal AF: verhoogd van klasse IIa (na falen antiaritmicum) naar klasse I in 2024. PVI superieur aan antiarritmica voor sinusritmebehoud en kwaliteit van leven (CAPTAF, CABANA).
Anticoagulatie: DOAC bevestigd
DOAC's blijven eerste keuze (klasse I) bij non-valvulair AF; geen wijziging in CHA₂DS₂-VASc-drempels. Nieuwe aandacht voor SCAF (subclinisch AF): anticoagulatie overwegen bij SCAF >24 uur + CHA₂DS₂-VASc ≥2 (klasse IIa).
Bronnen
Actueel nieuws over dit onderwerp
VARIPURE-studie: pulsed field ablatie in de dagelijkse AF-praktijk
De prospectieve multicenter VARIPURE-studie, gepubliceerd in Europace, beschrijft de workflow en sedatiekeuze bij pulsed field ablatie (PFA) met een variabele-l
Risicofactoren voor pulmonale hypertensie bij linkszijdig hartlijden
Bij 411 oudere mannelijke patiënten met linkszijdig hartlijden bleken atriumfibrilleren, linkeratriumdilatatie en een verlaagde linkerventrikelejectiefractie on
Vroege versus late antistolling na ischemisch CVA met atriumfibrilleren: meta-analyse
Een meta-analyse van gerandomiseerde trials vergeleek vroege met late start van antistolling bij patiënten met een acuut ischemisch CVA en atriumfibrilleren. De
Semaglutide als aanvulling op katheterablatie bij obesitas-gerelateerd atriumfibrilleren
Bij obese patiënten (BMI ≥30) die een eerste katheterablatie ondergingen voor paroxysmaal AF werd het effect van semaglutide op de ritmuitkomsten onderzocht. GL