IVUS en OCT: intravasculaire beeldvorming bij PCI
Intravasculaire echografie (IVUS) en optische coherentietomografie (OCT) bieden beeldvorming vanuit het coronairvaatlumen tijdens PCI. IVUS geeft informatie over plaquebelasting en vaatwandmorfologie; OCT heeft hogere resolutie en is superieur voor stentoptimalisatie en evaluatie van stentoorzaken. Beide verbeteren de PCI-uitkomsten in hoog-risico situaties.
Kernbegrippen
- IVUS (intravasculaire echografie)
- Miniaturuur echokatheter in het coronairlumen; registreert 360° ringvormig beeld van vaatmorfologie, plaquebelasting en vaatwand; resolutie ~150 µm; niet afhankelijk van helder coronairlumen.
- OCT (optische coherentietomografie)
- Lichtgebaseerde intravasculaire beeldvorming; resolutie ~10-15 µm (10× hogere resolutie dan IVUS); superieur voor stentoptimalisatie, stentspalkvisualisatie en plaquemorfologie; vereist bloedvrij veld (contrastspoelen).
- MSA (minimale stentoppervlakte)
- Kleinste dwarsdoorsnede binnen een geplaatste stent; MSA <5,5 mm² bij niet-LM is geassocieerd met verhoogd in-stent restenose-risico; beoordeld via IVUS of OCT.
- Plaque-erosie versus ruptuur
- OCT onderscheidt erosie (intact fibreuze pet, thrombus op plaqueoppervlak) van ruptuur (open fibreuze pet, thrombus in cavity); heeft therapeutische implicaties (medicamenteus vs PCI bij erosie).
- ILUMIEN ONET-COMPLEX (OCTOBER-trial)
- RCT (2023) bij complex PCI: OCT-gestuurde PCI reduceert target vessel failure met 19% versus angiografie-alleen; definitief bewijs voor routinegebruik bij complexe lesies.
IVUS en OCT bij PCI: techniek, indicaties en bewijs
IVUS: techniek en toepassingen
IVUS-katheter (20-45 MHz transducer) wordt via guidewire over de laesie teruggetrokken. Geeft real-time ringen-beeld van vaatmorfologie: media, adventitia, plaque type (fibrotisch, lipiderijk, calcied) en lumendiameter. Aanbevolen gebruik: LM-stenose assessment, stentoptimalisatie bij LM en bifurcatiestenoses, onduidelijke angiografische laesies.
OCT: techniek en toepassingen
OCT-katheter gebruikt infrarood licht (~1300 nm); hogere resolutie (~10-15 µm); vereist bloedvrij veld via contrastspoeling of flushen. Superieur voor: dunne fibreuze pet (TCFA) detectie, stentspalk-apposition, stentexpansie, dekking over plaques, ISR-oorzaak, ACS-mechanisme (erosie vs ruptuur).
Klinisch bewijs
- IVUS-guided PCI: 30% reductie MACE versus angiografie-alleen (IVUS-XPL, CTO-IVUS)
- OCT-guided PCI: OKTOBER-trial 2023 — 19% reductie target vessel failure versus angiografie bij complexe lesies; eerste klasse I indicatie in ESC-richtlijn 2023 PCI
- SYNTAX-II score: IVUS-optimalisatie als component van evidence-based complexe PCI-strategie
Praktische overwegingen
IVUS is geschikter bij nierfalen (geen extra contrast nodig), ostiale laesies en LM. OCT is beter voor stentoptimalisatie en ACS-mechanisme. Gebruik beide aanvullend: IVUS voor plaquekarakterisatie en sizing; OCT voor detailbeoordeling post-stenting.