Speckle tracking en myocardiale strain: klinische toepassingen
Speckle tracking echocardiografie (STE) kwantificeert myocardiale deformatie door het volgen van akoestische stippen (speckles) in het echocardiografische beeld. Globale longitudinale strain (GLS) is de meest gebruikte parameter en detecteert subklinische LV-disfunctie eerder dan LVEF. GLS is klinisch gevalideerd bij hartfalen, chemotherapie-cardiotoxiciteit en kleplijden.
Kernbegrippen
- Strain
- Procentuele verandering in afstand tussen twee myocardpunten; negatieve waarde = samentrekking (verkorten); GLS normaal ≤-20% (interlaboratorium variabiliteit 2-5%).
- Globale longitudinale strain (GLS)
- Gemiddelde longitudinale strainwaarde van alle LV-segmenten; normaal ≤-20%; GLS -16 tot -20%: milde disfunctie; GLS >-16%: significante disfunctie.
- Bull's eye-plot
- 17-segment polaire kaart die regionale strainwaarden visualiseert; identificeert segmentale afwijkingen passend bij ischemie of cardiomyopathie.
- Chemotherapie-cardiotoxiciteit
- Reductie GLS >15% of >3 procentpunten ten opzichte van uitgangswaarde na chemotherapie duidt op vroege cardiotoxiciteit; bewaking met GLS naast LVEF aanbevolen (ESC CardioOncologie 2022).
- RV-free wall longitudinale strain (RVFWLS)
- Rechterventrikelfunctie maat via speckle tracking; normaal ≤-23%; verlaagd bij pulmonale hypertensie, RV-infarct, ARVC.
Speckle tracking en myocardiale strain: klinische toepassingen
Technische achtergrond
Speckle tracking volgt de beweging van echogene stippen (speckles) van frame tot frame in de echocardiografische grijswaardenbeelden. Algoritmes berekenen de verplaatsing van elk speckle en leiden hieruit strain (deformatie), strainrate en twist af. Het is leverancierspecifiek; intervendorsvariabiliteit is circa 2-5 procentpunten voor GLS.
Klinische toepassingen GLS
- Subklinische LV-disfunctie: GLS verminderd vóór LVEF-daling bij cardiomyopathieën; vroege marker bij HFpEF
- Cardio-oncologie: LVEF-bewaking + GLS bij anthracyclines, trastuzumab, checkpoint-remmers; GLS-afname >15% = vroeg teken cardiotoxiciteit
- Kleplijden: GLS geeft aanvullende prognostische informatie bij asymptomatische ernstige AR of MR; helpt bij timing operatie
- Differentiaaldiagnose: relatieve apicale GLS-sparing bij amyloïdose (diagnostisch patroon); ischemisch patroon bij coronairlijden
RV-functie via strain
RVFWLS complementeert TAPSE en FAC voor RV-functie; normaal ≤-23%; gevoeliger dan TAPSE bij slechte akoestische windows. Uitkomstspredictor bij hartfalen, longembolie en pulmonale hypertensie.