Transthoracale echocardiografie (TTE): principes en indicaties
Transthoracale echocardiografie (TTE) is de meest gebruikte beeldvormingstechniek in de cardiologie. Met behulp van geluidsgolven worden realtime beelden van hartstructuren, -functie en bloedstromen verkregen. TTE is niet-invasief, goedkoop en reproduceerbaar, en onmisbaar voor de diagnose van hartfalen, kleplijden, pericardlijden en aangeboren hartafwijkingen.
Kernbegrippen
- LVEF (linker ventrikel ejectiefractie)
- Percentage einddiastolisch volume dat per slag wordt uitgestoten; normale waarde ≥55%; gemeten met Simpsons bimplane-methode (voorkeur) of visual estimation.
- E/A-verhouding
- Verhouding van vroege (E) en late (A, boezemsystole) transmitraalinstroomsnelheid; E/A >1 normaal; E/A <1 bij gestoorde relaxatie; E/A >2 bij restrictief vullingspatroon.
- E/e'-verhouding
- Verhouding van mitraalinsroom E-snelheid en weefseldopplersnelheid e' van de mitraalannulus; E/e' >14 correleert met verhoogde vullingsdrukken (LV end-diastolic pressure ↑).
- Globale longitudinale strain (GLS)
- Maat voor myocardiale verkorting in de lengterichting gemeten met speckle tracking; normaal ≤-20%; minder gevoelig voor naladingscondities dan LVEF; vroege marker van subklinische LV-disfunctie.
- Simpson's bimplane methode
- LVEF-berekening via ingetekende endocardgrenzen in apicale 4-kamer en 2-kamer views; voorkeursmethode boven M-mode bij asymmetrische ventrikels.
TTE: principes, standaard metingen en klinische toepassingen
Technische principes
TTE gebruikt piezoelektrische transducers (1-5 MHz) die geluidsgolven uitzenden en weerkaatsingen registreren. B-mode (2D), M-mode (tijdshoogteplot), kleurendoppler (stroomsnelheden), pulsed wave en continuous wave doppler (gradiënten), en weefseldoppler (myocardiale snelheden) zijn beschikbare modaliteiten.
Standaard windows en views
- Parasternaal: long axis (LV, MV, AV), short axis (kleppen, papillairspieren)
- Apicaal: 4-kamer, 2-kamer, 3-kamer (LAX); basis voor volumemetingen en doppler
- Subcostaal: 4-kamer, IVC-beoordeling (vochtbelasting)
- Suprasternaal: aortaboog, pulmonale arterieën
Systemische functie (LVEF en GLS)
Simpsons bimplane: ingetekende endocardgrenzen in ED en ES in A4C + A2C → volumeberekening → LVEF. Visual estimation: goed getrainde cardioloog heeft correlatie 0,85 met Simpsons. GLS via speckle tracking: normaal ≤-20%; waarde tussen -16% en -20%: intermediaire zone; >-16%: duidelijk verlaagd.
Diastolische functie
Graad I: vertraagde relaxatie (E/A <1, e' verlaagd, E/e' normaal, LA normaal). Graad II: pseudonormalisatie (E/A 1-2, E/e' 9-14, LA mild vergroot). Graad III: restrictief (E/A >2, E/e' >14, LA vergroot, TR max velocity >2,8 m/s).