ECG bij hypertensie: linkerventrikelhypertrofie herkennen
Het 12-afleidingen-ECG is een eenvoudige, goedkope screeningstest voor cardiale eindorgaanschade bij hypertensie. Linkerventrikelhypertrofie (LVH) op het ECG is een onafhankelijke risicofactor voor cardiovasculaire events. De sensitiviteit is beperkt (20–40%), maar specificiteit is hoog; een positief ECG-LVH-criterium versterkt de risicoclassificatie aanzienlijk.
Kernbegrippen
- Sokolow-Lyon-index
- SV1 + RV5 of RV6 ≥35 mm (of ≥38 mm bij ≥35 jaar); klassiek ECG-criterium voor LVH.
- Cornell-voltage-criterium
- RaVL + SV3 ≥28 mm (man) of ≥20 mm (vrouw); betere sensitiviteit dan Sokolow-Lyon.
- Cornell-voltage-duur-product
- Cornell voltage × QRS-duur ≥2440 mm·ms; meest gevoelige ECG-criterium voor LVH-massa.
- LVH-strain-patroon
- Asymmetrische ST-depressie en T-golfinversie in V5–V6, aVL; geassocieerd met hoog cardiovasculair risico.
- P-mitralevorm
- Breed, genotcht P-golf (>120 ms) in afleidingen I/II; suggereert linkeratriaaldilatatie bij hypertensie.
ECG-beoordeling bij de hypertensiepatiënt
Indicaties voor ECG bij hypertensie
De ESC 2024 richtlijn beveelt een 12-afleidingen-ECG aan bij alle patiënten bij hypertensie-diagnose. Herhaling is geïndiceerd bij klinische verslechtering, nieuwe symptomen (palpitaties, kortademigheid) of als behandelresponse-evaluatie bij bekende LVH.
Criteria voor LVH
De meest gebruikte criteria zijn:
- Sokolow-Lyon: SV1 + RV5/V6 ≥35 mm. Eenvoudig, breed gebruikt, maar lage sensitiviteit (20–30%).
- Cornell-voltage: RaVL + SV3 ≥28 mm (♂) of ≥20 mm (♀). Betere sensitiviteit, gecorrigeerd voor geslacht.
- Cornell-voltage-duur-product: ≥2440 mm·ms. Sterkste correlatie met echocardiografische LVM.
- Romhilt-Estes-score: Puntensysteem (≥5 punten = LVH); integreert meerdere criteria.
LVH-strain-patroon
Asymmetrische ST-depressie en T-inversie in de laterale afleidingen (V5, V6, aVL) — het zogenaamde strain-patroon — wijst op hemodynamisch significante LVH en is geassocieerd met een sterk verhoogd cardiovasculair risico. Dit patroon vereist echocardiografische evaluatie.
Overige ECG-bevindingen bij hypertensie
- Atriumfibrilleren of -flutter: hypertensie is de meest voorkomende oorzaak van AF.
- Verlengde QTc: diuretica-geïnduceerde hypokaliëmie of -hypomagnesiëmie.
- P-mitraal: linkeratriumvergroting.
- LBBB: kan op uitgebreidere cardiale schade wijzen.
Beperkingen en aanvulling
Een normaal ECG sluit LVH niet uit; echocardiografie is gevoeliger en specifieker. Verwijs naar echo bij: ECG-LVH, strain-patroon, nieuwe ritmestoornissen, symptomen van hartfalen of na 5 jaar ongecontroleerde hypertensie.