Echocardiografie bij kleplijden: kwantificering ernst
Echocardiografie — in het bijzonder transthoracale (TTE) en transoesofageale (TEE) echocardiografie — is de primaire diagnostische modaliteit bij hartklepafwijkingen. Het biedt informatie over klepanatomie, hemodynamische ernst (gradiënten, klepoppervlak, regurgitatievolume), ventrikelfunctie en secundaire gevolgen. Geïntegreerde ernst-classificatie op basis van meerdere parameters is essentieel om de 'grading'-valkuilen van individuele metingen te vermijden.
Kernbegrippen
- PISA-methode
- Proximal Isovelocity Surface Area: echocardiografische techniek voor kwantificering van regurgitatie via berekening van de EROA en het regurgitatievolume uit kleurstromdoppler.
- Vena contracta
- Smalste punt van de regurgitatiestroom net distaal van de klepopening; >0,7 cm (AR) of ≥0,7 cm (MR) duidt op ernstige regurgitatie.
- Continuïteitsvergelijking
- Berekening van AVA uit LVOT-diameter, LVOT-VTI en transvalvulaire VTI; hoeksteen van aortaklep-stenose ernst-beoordeling.
- Pressure half-time (PHT)
- Tijd waarover de transvalvulaire drukgradiënt halveert; voor MS: PHT lang = ernstige MS (MVA = 220/PHT); voor AR: PHT kort = ernstige AR.
Echocardiografie bij kleplijden: kwantificering en geïntegreerde beoordeling
TTE versus TEE
TTE (transthoracaal) is de eerste stap voor alle kleplijdenevaluaties: goede beeldkwaliteit bij de meeste patiënten, non-invasief, snel beschikbaar. TEE (transoesofageaal) is aanvullend noodzakelijk bij: prothese-evaluatie (akoestische schaduw van mechanische prothese bij TTE), complexe mitralisanatomie pre-operatief, verdenking endocarditis (vegetaties, abcessen), trombus in LAA bij MS of AF, complexe congenitale pathologie.
Aortastenose kwantificering
Parameters (geïntegreerd): Vmax (ernstig ≥4 m/s), mean gradient (ernstig ≥40 mmHg), AVA via continuïteitsvergelijking (ernstig <1,0 cm²), geïndexeerde AVA (<0,6 cm²/m²). Inconsistentie tussen parameters treedt op bij lage flow (verminderd EF, paradoxale lage flow); CT-calciumscore van de aortaklepbladkalk is dan leidend (sterk: ≥2000 AU mannen, ≥1200 AU vrouwen).
Mitralisregurgitatie kwantificering
Integratieve beoordeling: kleurstroomdoppler jet-omvang (semikwantitatief), vena contracta (>0,7 cm = ernstig), PISA-EROA (ernstige primaire MR: ≥0,40 cm²; secundaire MR: ≥0,20 cm²), regurgitatievolume (ernstig ≥60 ml), regurgitatiefractie (ernstig ≥50%). Ondersteunend: LA-dilatatie, LV-dilatatie/disfunctie, pulmonale hypertensie.
Aortaregurgitatie kwantificering
Kleurstroomdoppler, vena contracta (>0,6 cm = ernstig), PHT (<200 ms = ernstig), holodiastolische flow-reversaal in aorta descendens, PISA-EROA (>0,30 cm²). LV-parameters: LVESD >50 mm, LVEF <50% = chirurgiecriterium.
Mitralistenose kwantificering
PHT-methode: MVA = 220/PHT (ms). Planimetrie voor directe oppervlaktemeting. Mean gradiënt (ernstig ≥10 mmHg). PASP (bij ernstige MS meestal verhoogd). Wilkins-score voor PMC-kandidatuur.
3D-echocardiografie en strain
3D-TTE en 3D-TEE verbeteren planimetrie van de mitralisklep, annulusmeting voor transcatheter planning, en LVEF-kwantificering. LV global longitudinal strain (GLS) detecteert subklinische myocardiale disfunctie bij normale LVEF — aanvullende operatie-indicator bij primaire MR en AS.