ESC-richtlijn Kleplijden 2021: kernpunten
De ESC-richtlijn Kleplijden 2021 vervangt de versie uit 2017 en verwerkt evidence van grootschalige TAVI-trials bij intermediaire en lage chirurgische risico's, updates voor MitraClip-indicaties (COAPT-trial) en verfijning van chirurgische timing bij chronische klepregurgitaties. Hartteamoverleg wordt versterkt als verplichte standaard bij elke interventiecisie.
Kernbegrippen
- Heartteam bij kleplijden
- Multidisciplinair overleg verplicht bij alle beslissingen over klepprocedures bij: hoog chirurgisch risico, TAVI-kandidatuur, complexe kleppathologie en gecombineerde interventies.
- TAVI bij laag risico
- Nieuwe aanbeveling ESC 2021: TAVI klasse IIa bij symptomatische ernstige AS met laag chirurgisch risico bij patiënten ≥75 jaar of met contra-indicaties voor sternotomie.
- MitraClip indicaties (ESC 2021)
- Klasse IIa voor transcatheter edge-to-edge reparatie bij hoog-risico primaire MR en bij secundaire MR met persisterende klachten ondanks optimale GDMT, conform COAPT-selectiecriteria.
- Tricuspidalisinterventie
- ESC 2021 beveelt chirurgie aan bij ernstige TR bij gelijktijdige linkerhartklepchirurgie; geïsoleerde chirurgie bij symptomatische primaire TR klasse IIa.
ESC-richtlijn Kleplijden 2021: kernpunten en nieuwe aanbevelingen
TAVI-indicaties
De meest impactvolle wijziging betreft uitbreiding van TAVI-indicaties op basis van PARTNER-3 en EVOLUT Low Risk trials. De richtlijn onderscheidt nu duidelijk leeftijds- en risicogroepen:
- Hoog/prohibitief chirurgisch risico: TAVI klasse I
- Intermediair risico: TAVI of SAVR na hartteambeslissing, klasse I
- Laag risico <75 jaar, geschikte anatomie: SAVR voorkeur; TAVI klasse IIa indien nadelen sternotomie
- Laag risico ≥75 jaar: TAVI klasse IIa
- Valve-in-valve: TAVI klasse I
Aortaregurgitatie
Nieuwe interventietiming bij asymptomatische ernstige AR: operatie bij LVESD >50 mm (was >55 mm in 2017) óf LVEF ≤50%. Strengere drempel voor vroegtijdige chirurgie bij toenemende LV-dilatatie. GLS <-18% (verminderde strain) als aanvullend criterium voor vroegere operatie.
Mitralisregurgitatie
Primaire MR: mitralisreparatie sterk aanbevolen bij geschikte anatomie; LVEF- en LVESD-drempels ongewijzigd. MitraClip bij secundaire MR: klasse IIa na optimale GDMT conform COAPT-profiel. Herzien: LVESD ≤70 mm en LVEF 20-50% als selectiecriteria voor MitraClip bij secundaire MR.
Tricuspidalisafwijkingen
Grotere nadruk op tricuspidalis in ESC 2021: chirurgische annuloplastiek bij ernstige TR gelijktijdig met linkerhartklepchirurgie (klasse I); bij milde/matige TR met annulusdilatatie >40 mm ook klasse IIa. Transcatheter TR-interventies: emerging technology, nog geen klasse-aanbeveling in 2021.
Endocarditismanagement
Endocarditiscomité als verplichte organisatiestructuur bij elk centrum dat IE-patiënten behandelt; verwijs bij complexe IE naar referentiecentrum.