Tricuspidalisregurgitatie: functioneel en primair
Tricuspidalisregurgitatie (TR) is de meest voorkomende rechtszijdige klepafwijking en is in 80-90% van de gevallen functioneel van oorsprong door dilatatie van het rechter ventrikel en de tricuspidalisring. Ernstige TR is geassocieerd met verhoogde mortaliteit, rechterhartsinsufficiëntie en slechte kwaliteit van leven. De behandeling heeft zich jarenlang beperkt tot diuretica, maar transcatheter technieken bieden nu nieuwe mogelijkheden.
Kernbegrippen
- Functionele TR
- TR zonder primaire klepafwijking, veroorzaakt door RV-dilatatie of pulmonale hypertensie die leidt tot annulusdilatatie en coaptatie-verlies.
- Primaire TR
- TR door klepafwijking zelf: carcinoïdsyndroom, endocarditis, Ebstein-anomalie, reumatisch, myxomateus.
- TAPSE (tricuspid annular plane systolic excursion)
- Echocardiografische maat voor RV-longitudinale functie; TAPSE <17 mm duidt op RV-disfunctie.
- Vena contracta TR
- Echocardiografisch gemeten breedte van de regurgitatiestroom op het smalste punt; ≥7 mm = ernstige TR.
Tricuspidalisregurgitatie: functioneel en primair — diagnostiek en behandeling
Pathofysiologie en oorzaken
Functionele TR (de meest voorkomende vorm) treedt op bij RV-dilatatie door pulmonale hypertensie, linkerhartsinsufficiëntie, of bij chronische AF. De tricuspidalisring vergroot (normaal 28-35 mm), waardoor de klapcouverture onvoldoende is. Primaire TR: carcinoïdsyndroom veroorzaakt fibrotische verkalkingen van de klep; endocarditis (met name bij IV-drugsgebruik) kan leiden tot destructie van de klepbladen; Ebstein-anomalie (congenitale verplaatsing van de klep naar de apex van het RV).
Klinische presentatie
Ernstige TR leidt tot systemische veneuze stuwing: verhoogde CVP, levercongestie (hepatomegalie, ascites), perifeer oedeem, cachexie bij chronisch verloop. Symptomen zijn dikwijls toegeschreven aan onderliggende hartfalen. Perifere cyanose bij ernstig rechterhartslijden. Halsvenen: prominente V-golven (reflux systolisch).
Echocardiografische evaluatie
Kleurstroomdoppler, vena contracta, PISA-EROA (ernstig ≥0,40 cm²), TR-jet pieksnelheid voor PASP-schatting, TAPSE en RV-EF voor RV-functie, RV-diameters. 3D-echocardiografie voegt annulusmeting toe voor transcatheter-planning.
Behandeling
Diuretica voor symptoombestrijding van veneuze stuwing. Chirurgische annuloplastiek bij gelijktijdige linkerhartklepchirurgie (klasse I bij ernstige TR; klasse IIa bij milde/matige TR met annulusdilatatie). Geïsoleerde chirurgie bij ernstige primaire TR bij ervaren centra. Transcatheter TR-interventies (TRILUMINATE Pivotal voor TricValve, CLASP TR voor MitraClip-variant) zijn veelbelovend in selectieve patiënten met prohibitief chirurgisch risico.