ESC/EAS-richtlijn Dyslipidemie 2019: kernpunten
De ESC/EAS 2019 richtlijn 'Management of Dyslipidaemias' verlaagt de LDL-streefwaarden aanzienlijk en introduceert een duidelijke stap-voor-stap behandelstrategie van hoogintensief statine via ezetimib naar PCSK9-remmers. Nieuw zijn ook aanbevelingen voor Lp(a)-meting en aandacht voor residueel cardiovasculair risico na lipidenverlaging.
Kernbegrippen
- LDL <1,4 mmol/L
- Nieuwe streefwaarde voor zeer hoog risico (ESC 2019); aanzienlijk lager dan de vorige richtlijn (<1,8 mmol/L).
- 50%-reductiedoel
- Aanvullend ESC 2019-vereiste: ook als LDL al onder doelwaarde, dient een 50% reductie van uitgangswaarde bereikt te worden.
- Lp(a)-meting
- ESC 2019: Lp(a) eenmaal meten bij alle patiënten voor risicoassessment; >125 nmol/L classificeert als hoog risico.
- Behandelladder
- ESC 2019-cascade: hoogintensief statine → + ezetimib → + PCSK9-remmer of inclisiran.
- Non-HDL-doel
- ESC 2019: non-HDL <2,2 mmol/L bij zeer hoog risico; ApoB <55 mg/dL als alternatief.
ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn: wat is er veranderd?
Verlaagde LDL-streefwaarden
De meest impactvolle wijziging is de verlaging van LDL-streefwaarden voor hoge en zeer hoge risicocategorieën:
- Zeer hoog risico: van <1,8 mmol/L (2016) naar <1,4 mmol/L én ≥50% reductie (2019)
- Hoog risico: van <2,5 mmol/L naar <1,8 mmol/L én ≥50% reductie
Rationale: FOURIER, ODYSSEY OUTCOMES en IMPROVE-IT tonen consistent dat verdere LDL-verlaging onder 1,4 mmol/L veilig is en verdere risicoreductie geeft.
Behandelladder
- Hoogintensief statine (atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg)
- + Ezetimib als LDL-doel niet bereikt
- + PCSK9-remmer (evolocumab of alirocumab) bij LDL boven streefwaarde op maximale statine + ezetimib
Inclisiran (geregistreerd 2020): gelijkwaardig alternatief voor PCSK9-monoklonale antilichamen.
Lp(a) en risicomodificatie
ESC 2019 beveelt Lp(a)-meting eenmaal aan bij alle patiënten om het cardiovasculair risico te verfijnen. Lp(a) >125 nmol/L (of >50 mg/dL) classificeert als hoog risico-modificerende factor. Er is geen goedgekeurde behandeling; intensiveer LDL-behandeling als aanvullende risicomaatregel.
Overige aanbevelingen
- Behandel residueel risico (hoog TG + laag HDL) na optimale statinetherapie met EPA (klasse IIb) of fibraten
- Statinetherapie bij CKD G3–G5 (voor zover niet op dialyse): gaat door ongeacht eGFR
- Statin-therapie tijdens zwangerschap: gecontra-indiceerd (geen PCSK9-remmers/inclisiran bij zwangerschapswens)
Bronnen
Actueel nieuws over dit onderwerp
Niet-statine therapie: welk middel voor welke patiënt?
Dit review bespreekt hoe de beschikbare en toekomstige niet-statine lipidenverlagende therapieën optimaal kunnen worden ingezet. Het biedt een praktisch kader v
Zeventien jaar voor verandering: doorbreken de 2025 ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen de cyclus?
De 2025 Focused Update van de ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen moderniseert aanbevelingen over risicobeoordeling, lipidenverlagende behandeling en lipoproteïne(a
Albuminurie en cardiovasculair risico: gemiste kans in de 2025 ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen
De Spaanse nefrologievereniging en arteriosclerosevereniging verwelkomen de 2025 ESC/EAS-update maar signaleren dat albuminurie als cardiovasculaire risicoverho
2018 AHA/ACC cholesterolrichtlijn: executive summary
Executive summary van de 2018 AHA/ACC cholesterolrichtlijn met geactualiseerde aanbevelingen voor LDL-management inclusief PCSK9-remmers en risicoversterkers.