Nierbiopsie: indicaties en interpretatie
Nierbiopsie is de gouden standaard voor histologische diagnose van primaire en secundaire glomerulonefritis, interstitiële nefritis en andere nierziekten waarbij de klinische diagnose onzeker is. Indicaties, contra-indicaties en complicaties bepalen de afweging; de ingreep wordt doorgaans door de nefroloog verricht.
Kernbegrippen
- Percutane nierbiopsie
- Echogeleide naaldbiopte van de nier; standaardtechniek; onder lokale anesthesie; 2–3 biopsiestaven voor licht- en elektronenmicroscopie + immunofluorescentie.
- Lichtmicroscopie
- Beoordeelt glomerulusstructuur, tubuli, interstitium en vaten; standaard kleuring HE, PAS, PASM, Masson trichroom.
- Immunofluorescentie
- Detecteert immuuncomplexdeposities (IgA, IgG, IgM, C3, C1q); essentieel voor classificatie van glomerulonefritis.
- Elektronenmicroscopie
- Ultrastructuur van de glomerulaire basaalmembraan en voetprocessen; vereist voor Alport-syndroom, thin GBM, amyloid.
- IgA-nefropathie
- Meest voorkomende primaire glomerulopathie in Europa; kenmerkt zich door mesangiale IgA-deposities; gevarieerd beloop.
Nierbiopsie: indicaties, procedure en histologische diagnosen
Indicaties
- Nefrotisch syndroom bij volwassene (>3,5 g/dag proteïnurie + oedeem + hypoalbuminurie)
- Nefritisch syndroom (hematurie + proteïnurie + hypertensie + nierfunctiedaling)
- Onverklaarde nierfunctiedaling met proteïnurie/hematurie zonder duidelijke oorzaak
- Vermoeden systemische aandoening met nierparticipatie (SLE, vasculitis, amyloidose)
- Transplantaatbiopsie bij disfunctie na niertransplantatie
Contra-indicaties
- Absoluut: solaire nier, onbehandelde bloedingsstoornis, niet-coöperatieve patiënt
- Relatief: INR >1,5, trombocyten <80, niet-coöperatief, sterk verlaagde eGFR (<15), nier <6 cm (weinig weefsel)
Procedure
Echogeleide percutane biopsie onder lokale anesthesie in buikligging. Twee tot drie biopsiestaven voor drie modaliteiten: lichtmicroscopie (PAS, Masson), immunofluorescentie en elektronenmicroscopie. Na ingreep: bedrust 4–6 uur, urinecontrole, bloedruk- en bloedingsmonitoring.
Veelgestelde histologische diagnosen
- IgA-nefropathie: meest frequent; mesangiale IgA-deposities
- Focale segmentale glomerulosclerose (FSGS): podocytaire schade; variabel beloop
- Membraneuze nefropathie: subepitheliale deposities; anti-PLA2R-antilichamen
- ANCA-geassocieerde vasculitis: pauci-immuun necrotiserende glomerulonefritis
- Lupus-nefritis: mesangiale tot proliferatieve en membraneuze patronen