ESC-richtlijn Cardiovasculaire preventie 2021: kernpunten
De ESC-richtlijn Cardiovasculaire Preventie 2021 vervangt de editie uit 2016 en introduceert SCORE2 en SCORE2-OP als aanbevolen risicomodellen. Nieuw zijn de aandacht voor levenslang risico bij jonge patiënten, sekseverschillen, psychosociale risicofactoren, luchtvervuiling en de rol van beeldvorming bij risicoversterking.
Kernbegrippen
- ESC-richtlijn 2021
- Richtlijn van de European Society of Cardiology voor cardiovasculaire preventie; vervangt 2016-editie; 184 aanbevelingen op basis van 1.100+ evidence items.
- SCORE2/SCORE2-OP
- Nieuwe risicomodellen in de 2021-richtlijn; vervangen SCORE; berekenen 10-jaarsrisico op fataal én niet-fataal event; apart model voor ≥70 jaar.
- 'Vier pijlers' van preventie
- ESC 2021 organiseert preventie rondom: (1) risicoschatting, (2) leefstijlinterventie, (3) medicamenteuze behandeling van risicofactoren, (4) comorbiditeitsmanagement.
- Risicoversterkers
- Factoren die de SCORE2-risicocategorie opwaartse bijstellen: Lp(a), CAC, hsCRP, ABI, microalbuminurie, psychosociale stress, sociaaleconomische deprivatie.
- Stap-voor-stap-benadering
- ESC 2021-algortime: stap 1 schat risico; stap 2 identificeer risicoversterkers; stap 3 communiceer risico; stap 4 leefstijlinterventie; stap 5 medicamenteuze behandeling.
Kernpunten van de ESC-richtlijn Cardiovasculaire Preventie 2021
Nieuwe risicomodellen: SCORE2 en SCORE2-OP
De primaire verbetering ten opzichte van de 2016-editie is de invoering van SCORE2 (vervangt SCORE): berekent 10-jaarsrisico op fataal én niet-fataal hartinfarct of beroerte, gekalibreerd voor vier Europese risicoregio's. SCORE2-OP is specifiek voor ≥70 jaar met correctie voor competitieve sterfte. Ingangen: leeftijd, geslacht, rookstatus, systolische bloeddruk, niet-HDL-cholesterol.
Risicocategorieën en behandeldrempels
Laag/matig risico: leefstijlinterventie. Hoog risico: statine bij LDL ≥1,8 mmol/L na leefstijlinterventie; bloeddruk behandelen bij ≥140/90 mmHg. Zeer hoog risico: LDL-streefdoel <1,4 mmol/L; bloeddruk <130/80 mmHg. Leeftijdsspecifieke drempels voor 40-49, 50-69 en ≥70 jaar.
Nieuwe aandachtspunten
- Levenslang risico: bij 40-49-jarigen met laag 10-jaarsrisico maar ongunstig profiel: communiceer levenslang risico en vasculaire leeftijd
- Sekseverschillen: zwangerschapscomplicaties, vroege menopauze en PCOS als vrouwspecifieke risicoversterkers
- Psychosociale risicofactoren: depressie, angst, sociale isolatie en werkstress als risicoversterkers
- Luchtvervuiling: fijnstof (PM2.5) als onafhankelijke CV-risicofactor
- Polypil: overweeg bij intermediair risico voor verbetering therapietrouw
Beeldvorming bij risicoversterking
Coronair calciumscore (CAC = 0: heroverweeg medicatie; CAC >100: opwaarderen naar hoog risico) en carotis-IMT worden aanbevolen als beslissingshulp bij borderline risicocategorie.