NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement: praktisch gebruik
De NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement (CVRM) is de leidraad voor preventie van hart- en vaatziekten in de eerste lijn. Ze behandelt risicoberekening met het SCORE2-model, LDL-doelwaarden per risicoklasse, bloeddrukbehandeling en leefstijladvies, zowel voor primaire als secundaire preventie.
Kernbegrippen
- SCORE2
- Europees risicomodel dat het 10-jaar risico op fatale én niet-fatale cardiovasculaire events schat; vervangt het oude SCORE (alleen fatale events); leeftijdspecifieke drempelwaarden.
- SCORE2-OP
- Variant van SCORE2 voor personen ≥70 jaar; lagere absolute risicodrempel voor behandeling wegens hoge achtergrondrisico in deze leeftijdsgroep.
- LDL-doel primaire preventie
- Bij hoog risico (SCORE2 ≥10%): LDL <1,8 mmol/L; bij matig risico (5-10%): LDL <2,6 mmol/L; bij laag risico: <3,0 mmol/L.
- Bloeddrukdoel
- Primaire preventie: <140/90 mmHg; bij diabetes of CKD: <130/80 mmHg; ouderen ≥65 jaar: <140/90 mmHg haalbaar doel.
- Leefstijlinterventie
- Rookstop (meest effectief), mediterraan dieet, 150 min matig-intensief bewegen per week, gewichtsreductie bij overgewicht; basis van elke CVRM-behandeling.
NHG-Standaard CVRM: praktisch gebruik
Risicoschatting
SCORE2 berekent het 10-jaar risico op fataal of niet-fataal MI en beroerte bij asymptomatische personen 40-69 jaar. Invoer: leeftijd, geslacht, rookstatus, systolische bloeddruk, niet-HDL-cholesterol. Nederlandse risicoregio: 'gemiddeld risico Europa'. Drempelwaarden voor medicamenteuze behandeling in primaire preventie: 40-49 jaar SCORE2 ≥7,5%, 50-69 jaar ≥10%. SCORE2-OP voor ≥70 jaar: drempel ≥15%.
Secundaire preventie: altijd behandelen
Alle patiënten met manifeste HVZ (coronair, cerebraal, perifeer) hebben klasse I indicatie voor: hoogintensieve statine (LDL-doel <1,4 mmol/L), antiplatelets, bloeddrukbehandeling en leefstijlinterventie. Geen risicodrempel noodzakelijk — benefit is bewezen ongeacht uitgangswaarden.
Lipidenverlaging
- Hoge-intensiteitsstatine: atorvastatine 40-80 mg of rosuvastatine 20-40 mg; eerste keus bij hoog en zeer hoog risico
- Ezetimib 10 mg toevoegen indien LDL-doel niet bereikt met maximale statinedosis
- PCSK9-remmer (evolocumab, alirocumab): bij secundaire preventie + LDL ≥1,8 mmol/L ondanks maximale therapie; vergoeding NL op aanvraag
Bloeddrukbehandeling
Thiazidediureticum, ACE-remmer/ARB of calciumantagonist als eerste stap (evidence-base gelijkwaardig). Combinatietherapie bij onvoldoende effect: ACE-remmer + calciumantagonist + thiazide als voorkeurstriple. Bèta-blokker niet eerste keus tenzij angina of hartfalen.
Leefstijl
Rookstop: verwijs naar stoppen-met-roken-programma; NRT + varenicline effectiefste combinatie. Dieet: mediterraan dieet verlaagt CV-events (PREDIMED). Bewegen: 150 min/week matig intensief of 75 min intensief. Gewicht: BMI-doel <25; buikomvang <94 cm (man) / <80 cm (vrouw).