NHG-Standaard Stabiele angina pectoris: huidige aanbevelingen
Stabiele angina pectoris is druk- of pijngevoel op de borst bij inspanning, verdwijnt binnen 10 minuten na rust of gebruik van sublinguaal nitraat. De NHG-Standaard biedt een stapsgewijs beleid voor diagnostiek, medicamenteuze behandeling en verwijzing, met nadruk op risicobeperking en symptoomcontrole.
Kernbegrippen
- Typische angina
- Retrosternale pijn, uitgelokt door inspanning/kou/emotie, verdwijnend bij rust of nitraat; alle drie criteria aanwezig.
- Atypische angina
- Slechts twee van drie kenmerken aanwezig; lagere pre-test waarschijnlijkheid voor coronaire ziekte.
- Inspannings-ECG
- Eerste keus diagnostische test bij verdenking stabiele angina; sensitiviteit ~70%, specificiteit ~80%; minder betrouwbaar bij vrouwen.
- Bèta-blokker eerste keus
- Vermindert hartfrequentie en wandspanning → minder zuurstofverbruik; metoprololsuccinaat of bisoprolol; doseer op hartfrequentie 55-60/min in rust.
- Verwijscriterium: Canadese klasse III-IV
- Angina bij geringe inspanning of in rust; onvoldoende controle met twee medicamenten; nieuwe ECG-afwijkingen; verwijs cardioloog.
NHG-Standaard Stabiele angina pectoris
Diagnostiek in de eerste lijn
Diagnose is primair klinisch: anamnese met typische drietrap-criteria (retrosternale pijn/druk, inspanningsgerelateerd, verdwijnend bij rust/nitraat). Aanvullend onderzoek: ECG in rust (normaal ECG sluit stabiele angina niet uit), bloedonderzoek (Hb, creatinine, glucose, lipidenprofiel, TSH). Inspannings-ECG via de huisarts of cardioloog voor bevestiging en risicoklassificatie.
Medicamenteuze behandeling
- Bèta-blokker: eerste keus; metoprololsuccinaat (SR) 25-200 mg/dag of bisoprolol 2,5-10 mg/dag; titreer op doelfrequentie 55-60/min; verlaagt MI-risico
- Calciumantagonist (DHP): amlodipine 5-10 mg/dag als alternatief of aanvulling bij onvoldoende klachtencontrole; met name bij contra-indicatie bèta-blokker
- Sublinguale nitraten: pro re nata voor acute aanvallen; glyceryltrinitraat spray 0,4 mg; patient instrueren: zit rechtop, 1-2 doses, bij aanhouden >20 min: bel 112
- Langwerkend nitraat: derde stap bij persisterende klachten; ISMN-retard 30-60 mg/dag; handhaaf nitraatvrij interval
- Aspirine 80-100 mg/dag + statine: altijd bij bevestigde coronaire ziekte (secundaire preventie)
Verwijsbeleid
Verwijs naar cardioloog bij: onvoldoende klachtencontrole met twee middelen, Canadese angina-klasse III of IV, nieuwe ST-afwijkingen op ECG, sterke klinische verdenking bij intermediaire risicogroepen voor nader onderzoek (CT-coronair-angiografie of coronaire angiografie), en bij twijfel over diagnose.
Leefstijl en risicobepaling
Naast symptoombehandeling: volledige cardiovasculaire risicobepaling en behandeling conform NHG-CVRM. Rookstop, gewichtsnormalisatie, lichamelijke activiteit (30 min/dag matig-intensief). Hartrevalidatie na coronaire interventie of instabiele angina: vergoede indicatie in NL.