AV-blok: graad I, II (Mobitz 1 en 2) en III
AV-blok is een vertraging of onderbreking van de geleidingDoor het AV-knooppunt of His-Purkinjesysteem. Afhankelijk van de graad varieert de klinische betekenis van benigne (graad I) tot potentieel levensbedreigend (graad III). ECG-herkenning en lokalisatie van het blok bepalen het beleid.
Kernbegrippen
- AV-blok graad I
- Verlengd PR-interval (>200 ms) bij normaal 1:1 AV-geleiding; doorgaans benigne, geen behandeling nodig.
- AV-blok graad II Mobitz 1 (Wenckebach)
- Progressieve PR-verlenging tot uitval van QRS; het His-knooppunt is doorgaans het blokniveau; prognose gunstig.
- AV-blok graad II Mobitz 2
- Plotse uitval van QRS zonder voorafgaande PR-verlenging; blok infra-Hisiaan; risico op progressie naar totaal AV-blok.
- AV-blok graad III (totaal AV-blok)
- Volledig ontbreken van AV-geleiding; atria en ventrikels slaan onafhankelijk; junctioneel of ventriculair escape-ritme.
- Escape-ritme
- Subsidiair ritme dat optreedt bij uitval van bovenliggende pacemaker; junctioneel (~40-60/min), ventriculair (~20-40/min, brede QRS).
ECG-herkenning, oorzaken en behandeling van AV-blok
ECG-herkenning
Graad I: elk P-golf gevolgd door QRS, PR >200 ms. Graad II Mobitz 1: progressieve PR-verlenging tot ontbrekend QRS (Wenckebach-periodiciteit), QRS doorgaans smal. Graad II Mobitz 2: constant PR-interval, plots ontbrekend QRS, veelal breed QRS (infra-Hisiaans blok). Graad II 2:1: elke tweede P zonder QRS; subtype niet te onderscheiden zonder Holter of His-bundel ECG. Graad III: volledige dissociatie P en QRS, regulair ventriculair escape-ritme.
Oorzaken
- Degeneratieve fibrose (Lenegre/Lev-ziekte): meest frequent bij ouderen
- Acuut MI: inferieur MI → AV-knoop (Wenckebach, reversibel); anterieur MI → infra-Hisiaans blok (ernstig)
- Medicijnen: bètablokkers, non-DHP calciumantagonisten, digoxine, amiodaron
- Infectieus: ziekte van Lyme (derde stap), myocarditis, endocarditis
- Infiltratief: sarcoidose, amyloïdose
- Post-chirurgisch: ASD/VSD-sluiting, TAVI
Behandeling
- Graad I: geen behandeling; stop veroorzakend middel indien relevant
- Graad II Mobitz 1: pacemaker indien symptomatisch of infra-Hisiaans blok aangetoond bij EPS
- Graad II Mobitz 2: pacemaker geïndiceerd ongeacht symptomen (klasse I ESC)
- Graad III: urgente pacemaker-implantatie; tijdelijk transveneuze pacing bij hemodynamische instabiliteit; atropine/adrenaline als brug