Bundeltakblok: links- en rechtsbundeltakblok
Bundeltakblok ontstaat door geleidingsvertraging of -blokkade in de linker of rechter bundeltakken van het His-Purkinjesysteem, resulterend in verbreed QRS en abnormale ventriculaire activatievolgorde. Rechtsbundeltakblok (RBTB) is vaak benigne, terwijl linksbundeltakblok (LBTB) doorgaans op structureel hartlijden wijst en de echocardiografische en hemodynamische evaluatie bemoeilijkt.
Kernbegrippen
- Linksbundeltakblok (LBTB)
- QRS ≥120 ms, breed gekliefd R in I/aVL/V5-V6, diep S in V1; secundaire ST-T-veranderingen; geassocieerd met LV-disfunctie.
- Rechtsbundeltakblok (RBTB)
- QRS ≥120 ms, rSR'-patroon ('M-vorm') in V1, breed S in I/V6; secundaire T-inversie V1-V3; vaak incidentele bevinding.
- Incomplete bundeltakblok
- QRS 110-119 ms met morfologie als volledig bundeltakblok; klinische betekenis geringer.
- Bifascikelblok
- Combinatie van RBTB met linker anterieure of posterieure fasciculaire blok; risico op progressie naar totaal AV-blok.
- Cardiale resynchronisatietherapie (CRT)
- Biventriculaire pacemaker die simultaan LV en RV stimuleert om de mechanische dyssynchronie bij LBTB te corrigeren.
ECG-criteria, oorzaken en klinische implicaties van bundeltakblok
ECG-criteria
LBTB: QRS ≥120 ms; breed monofasisch R in I, aVL, V5-V6; diep rS of QS in V1-V3; secundaire ST-depressie en T-inversie in laterale afleidingen. Nieuwe LBTB bij acuut thoracale pijn: behandel als STEMI-equivalent. RBTB: QRS ≥120 ms; rSR' of rsR' in V1 ('orenpatroon'); breed terminaal S in I, aVL, V5-V6; secundaire T-inversie V1-V3.
Oorzaken
- LBTB: ischemische cardiomyopathie, gedilateerde cardiomyopathie, hypertensie, aortaklep pathologie, post-chirurgisch
- RBTB: vaak normaalvariant; ook rechterkamer overbelasting (longembolie, pulmonale hypertensie), ASD, myocarditis, post-TAVI
Klinische betekenis
LBTB interfereert met de interpretatie van het ECG bij infarctdiagnostiek (Sgarbossa-criteria) en de echocardiografische beoordeling van LV-functie. Bij hartfalen met LVEF ≤35% en QRS ≥130 ms (LBTB) is CRT geïndiceerd (klasse I, ESC) vanwege bewezen reductie in mortaliteit en hospitalisaties. Nieuw RBTB bij HF-patiënten verslechtert de prognose.
Behandeling
- Geïsoleerd LBTB of RBTB: geen directe behandeling; evalueer op onderliggende oorzaak
- Bij bifascikelblok + symptomatische bradycardie of syncopale anamnese: EPS of directe pacemaker-implantatie
- LBTB + LVEF ≤35% + HF-symptomen: CRT-D (of CRT-P indien geen ICD-indicatie)