Reanimatiebeleid: advance care planning en niet-reanimeerbesluiten
Besluitvorming over reanimatie is een essentieel onderdeel van de zorg voor patiënten met ernstig cardiovasculair lijden. Advance care planning (ACP) en het vastleggen van niet-reanimeerbesluiten (NRB) vragen om tijdige, open communicatie over prognose, waarden en wensen. Het doel is zorg die aansluit bij de waarden van de patiënt.
Kernbegrippen
- Advance care planning (ACP)
- Proactief gesprek over behandelwensen voor het geval de patiënt niet meer zelf kan beslissen; leidt tot een behandelplan dat wensen en waarden vastlegt.
- Niet-reanimeerbesluit (NRB)
- Medische beslissing om bij een hartstilstand af te zien van reanimatie; gebaseerd op prognose, kwaliteit van leven en uitdrukkelijke wens van patiënt.
- DNACPR
- Do Not Attempt Cardiopulmonary Resuscitation; equivalente Engelstalige aanduiding voor NRB; richt zich exclusief op reanimatie, niet op andere behandelingen.
- Behandelgrenzen
- Afspraken over de maximale intensiteit van behandeling bij verslechtering; omvatten IC-opname, beademing, hemodialyse naast reanimatie.
- Wilsbekwaamheid
- Het vermogen van de patiënt om relevante informatie te begrijpen, de implicaties te overzien, een keuze te maken en die te communiceren; vereiste voor geldige toestemming.
Advance care planning en niet-reanimeerbesluiten in de cardiologie
Wanneer het gesprek voeren?
Advance care planning verdient een vaste plek in de zorg voor patiënten met gevorderd hartfalen (NYHA III-IV), ernstige cardiomyopathie, meerdere comorbiditeiten of hoge leeftijd. Niet wachten op crisis: het gesprek is het meest waardevol wanneer de patiënt in een stabiele fase verkeert en rustig kan nadenken.
Inhoud van het gesprek
- Uitleg over ziekteverloop en prognose in begrijpelijke taal
- Wat betekent reanimatie voor deze patiënt? Wat zijn de reële slagingskansen?
- Wat zijn de waarden en prioriteiten van de patiënt (kwaliteit vs. lengte van leven)?
- Wat is de wens ten aanzien van IC-opname, beademing, ziekenhuisopname?
- Vastleggen van de afspraken in het dossier en communiceren naar huisarts en zorgverleners
Niet-reanimeerbesluit
Een NRB is een medische beslissing die de arts neemt in overleg met de patiënt (of wettelijk vertegenwoordiger bij wilsonbekwaamheid). Bij acuut hartfalen of terminaal cardiomyopathie is de kans op succesvol ROSC én functioneel herstel laag. Een NRB staat los van andere behandelingen (pijnbestrijding, diuretica, palliatieve sedatie).
ICD en levenseinde
Bij patiënten met ICD in de palliatieve fase dient tijdig deactivering van shock-therapie besproken te worden. Onverwachte ICD-shocks aan het levenseinde zijn traumatisch voor patiënt en naasten. Deactivering is ethisch en juridisch toegestaan en is een recht van de patiënt.