Ventriculaire tachycardie (VT): idiopathisch en bij structureel hartlijden
Ventriculaire tachycardie (VT) is een kamerfrequentie van >100/min met een breed QRS-complex (>120 ms) die origineert in het ventrikel. VT bij structureel hartlijden (ischemisch, dilatatief, aritmogeen) is geassocieerd met hoog risico op ventrikelfibrilleren en plotse hartdood. Idiopathische VT bij een structureel normaal hart heeft een goede prognose. Onderscheid VT versus SVT met aberrantie is klinisch essentieel.
Kernbegrippen
- Monomorf VT
- VT met uniform QRS-morfologie in elke slag; wijst op een stabiel re-entrymechanisme (litteken of accessoire bundel); meest voorkomend bij coronaire hartziekte.
- Polymorf VT / torsade de pointes
- VT met wisselende QRS-morfologie; torsade de pointes is geassocieerd met verlengd QT-interval (congenitaal of medicatie-geïnduceerd); behandeling: magnesiumsulfaat IV, isoprotrenol, pacemaker.
- Brugada-algoritme
- Stapsgewijze ECG-criteria voor onderscheid VT versus SVT met aberrantie: aanwezigheid van RS-complexen in precordiale afleidingen, RS-interval >100 ms, AV-dissociatie, concordantie.
- AV-dissociatie
- P-golven en QRS-complexen zijn onafhankelijk van elkaar; pathognomonisch voor VT; soms zichtbaar als Dresslerbeats (fusiecomplex) of capturebeats.
Ventriculaire tachycardie: idiopathisch en bij structureel hartlijden
Classificatie en etiologie
VT kan worden geclassificeerd naar duur (non-sustained <30s vs. sustained ≥30s), hemodynamische tolerantie (stabiel vs. instabiel) en etiologie:
- Structureel hartlijden: ischemische VT (re-entry rond MI-litteken, meest frequent bij coronaire ziekte), dilatatieve cardiomyopathie, ARVC (aritmogene rechterventrikkelopathie), hypertrofische cardiomyopathie
- Idiopathisch (normaal hart): RVOT-VT (rechterventrikel uitstroombaan, links-bundeltak-morfologie met inferieure as), fasciculaire VT (LB-afhankelijke re-entry), VT bij Purkinjenetwerk
ECG-diagnose
Breed-complex tachycardie: >80% is VT bij patiënten met bekende coronaire ziekte. ECG-criteria voor VT: AV-dissociatie (P-golven onafhankelijk, 80% specificiteit), concordantie (alle precordiale complexen positief of negatief), RS-interval >100 ms, geen typisch BBB-patroon bij breedte >160 ms. Brugada-algoritme: stapsgewijze evaluatie van bovenstaande criteria.
Acute behandeling
Hemodynamisch instabiele VT: gesynchroniseerde elektrische cardioversie (200J bifasisch). Hemodynamisch stabiele VT: amiodaron 150-300 mg IV over 10-20 min (eerste keuze bij structureel hartlijden); procaïnamide IV alternatief. Idiopathische RVOT-VT: adenosine soms effectief; verapamil bij fasciculaire VT.
Langetermijnbehandeling en ICD
ICD (implanteerbare cardioverter-defibrillator) is geïndiceerd bij:
- Sustained VT of VF bij structureel hartlijden (secundaire preventie, klasse I)
- LVEF ≤35% bij coronaire ziekte na AMI >40 dagen ondanks optimale therapie (primaire preventie, klasse I)
- LVEF ≤35% bij HFrEF ≥3 maanden optimale GDMT (primaire preventie, klasse I)
Amiodaron is medicamenteuze aanvulling bij frequente ICD-schokken (VT-storm). Katheterablatie bij recidiverende VT na ischemisch MI reduceert VT-recidief (VANISH-trial).