Wells-score voor DVT en longembolie: gebruik in de praktijk
De Wells-scores voor DVT en longembolie zijn gevalideerde klinische beslisregels die de pre-test waarschijnlijkheid bepalen op basis van anamnese, inspectie en klinische bevindingen. Ze vormen de basis van het diagnostisch algoritme voor veneuze trombo-embolie en helpen het gebruik van D-dimeer en beeldvorming te rationaliseren.
Kernbegrippen
- Wells DVT
- Score van 9 klinische items; ≥2: hoge kans (≥50% DVT-prevalentie); <2: lage kans (5-10% prevalentie); bij lage kans + negatief D-dimeer: DVT uitgesloten.
- Wells LE (tweestapsscore)
- <2: onwaarschijnlijk; ≥2: waarschijnlijk; alternatief: laag/intermediair/hoog driedeling; klinische kans >50% bij score >6.
- Revised Geneva Score
- Alternatief voor Wells LE; meer gestandaardiseerd (geen subjectieve factor); vergelijkbare diagnostische performantie.
- PERC-rule
- Pulmonary Embolism Rule-out Criteria: 8 criteria; bij alle 8 afwezig bij lage klinische kans: D-dimeer niet nodig; LE uitgesloten (sensitiviteit >99%).
- Leeftijdsaangepaste D-dimeer
- Grenswaarde leeftijd × 10 ng/ml bij patiënten >50 jaar verhoogt specificiteit D-dimeer zonder sensiteitsverlies (gevalideerd in ADJUST-PE).
Wells-score voor DVT en longembolie: gebruik in de praktijk
Wells-score DVT: items
- Actieve maligniteit (behandeling huidig of gestopt <6 maanden) +1
- Verlamming/parese of recent gips onderbeen +1
- Bedrust >3 dagen of grote chirurgie (<12 weken) +1
- Lokale gevoeligheid langs diepe veneus stelsel +1
- Geheel been gezwollen +1
- Kuitomvang >3 cm t.o.v. contralateraal been +1
- Pittingoedeem (meer aan symptomatische zijde) +1
- Collateraal oppervlakkig veneus netwerk (niet variceus) +1
- Alternatieve diagnose even of meer waarschijnlijk -2
Wells-score LE: items
- Klinische tekenen DVT +3
- Alternatieve diagnose minder waarschijnlijk dan LE +3
- Hartfrequentie >100/min +1,5
- Immobilisatie ≥3 dagen of chirurgie (<4 weken) +1,5
- Eerder DVT of LE +1,5
- Hemoptoe +1
- Maligniteit (behandeling huidig of <6 maanden gestopt) +1
Algoritme: combinatie met D-dimeer
Lage klinische kans DVT/LE (Wells score <2/<2): D-dimeer aanvragen. D-dimeer negatief (<500 ng/ml, of leeftijdsaangepast): VTE uitgesloten. D-dimeer positief: beeldvorming (echografie voor DVT, CTPA voor LE). Hoge klinische kans: direct naar beeldvorming zonder D-dimeer tussenstap — D-dimeer is onvoldoende sensitief om bij hoge kans diagnose uit te sluiten.
Valkuilen
- D-dimeer niet aanvragen bij zwangerschap, maligniteit, postoperatief, sepsis — altijd verhoogd, geen diagnostische waarde
- Wells-score niet gevalideerd voor chronische anticoagulantia-gebruikers
- Leeftijdsaangepaste D-dimeer toepassen bij ≥50 jaar — verlaagt onnodige CTPA-aanvragen met 30%