Wat moet een zorgprofessional weten over Bètablokkers: farmacologie, selectiviteit en klinische keus?

Bètablokkers zijn een heterogene geneesmiddelenklasse met gedeeld werkingsmechanisme maar aanzienlijke farmacologische verschillen. Cardioselectiviteit, lipofiliciteit, intrinsieke sympathomimetische activiteit (ISA) en aanvullende alfa-1-blokkade (carvedilol) bepalen de klinische keuze voor hartfalen, hypertensie, tachyaritmieën en angina.

Kernbegrippen:

• Cardioselectiviteit: Voorkeur voor β1-receptoren boven β2-receptoren; relatief (niet absoluut); bisoprolol en metoprolol zijn cardioselectief; atenolol ook; carvedilol en propranolol zijn niet-selectief.
• Intrinsieke sympathomimetische activiteit (ISA): Gedeeltelijke agonistische activiteit op bètareceptoren; bètablokkers met ISA (pindolol, acebutolol) geven minder hartfrequentiedaling in rust; geen indicatie bij hartfalen.
• Carvedilol: Niet-selectieve bètablokker met aanvullende alfa-1-blokkade; vasodilatatie; bewezen mortaliteitsreductie bij HFrEF (COPERNICUS-trial); voorkeur bij gelijktijdige hypertensie of angina.
• Bisoprolol: Hoog-cardioselectieve bètablokker (β1/β2 ratio ~75:1); renaal + hepatisch geklaard; bewezen mortaliteitsreductie bij HFrEF (CIBIS-II-trial); voorkeur bij COPD-comorbiditeit.
• Metoprolol succinaat (CR/XL): Cardioselectief; langwerkende formule geprefereerd boven tartrate bij HFrEF; MERIT-HF-trial: 34% mortaliteitsreductie; metabolisme CYP2D6 (polymorfisme-gevoelig).

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-05: Hogere ziekenhuisvolumes verbeteren efficiëntie bij transcarotide TAVR — maar mortaliteit blijft gelijk
• 2026-07-30: Harttransplantatie bij hoogste urgentie: meer vroege infecties en sterfte, mede door langdurige beademing
• 2026-06-29: DAPA-HD: eerste gerandomiseerde studie naar dapagliflozin bij hemodialyse-patiënten — opzet en achtergrond
• 2026-03-01: Intensieve bloeddrukbehandeling en cognitieve functie: een gerandomiseerde klinische trial
• 2026-03-01: Monoklonaal versus monotypisch: bewustwording van terminologie bij MGRS

Bronnen

• Kennispagina
• ESC 2021 HF Guidelines — bètablokkers bij HFrEF
• Farmacotherapeutisch Kompas — bètablokkers
• Poole-Wilson PA et al. — carvedilol vs metoprolol tartrate bij HFrEF: COMET (Lancet 2003)

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.