Wat moet een zorgprofessional weten over HDL-functie en reverse cholesterol transport?

HDL-cholesterol is epidemiologisch omgekeerd geassocieerd met cardiovasculair risico, maar pogingen om HDL-cholesterol farmacologisch te verhogen hebben geen klinisch voordeel laten zien. De functionele kwaliteit van HDL (reverse cholesterol transport, anti-inflammatoire capaciteit) lijkt relevanter dan de kwantitatieve HDL-concentratie.

Kernbegrippen:

• Reverse cholesterol transport (RCT): Proces waarbij HDL cholesterol van perifere weefsels (inclusief macrofagen in de vaatwand) naar de lever transporteert voor uitscheiding via de gal.
• ABCA1 / ABCG1: ABC-transporters op macrofagen die cholesterol efflux naar HDL mediëren; essentieel voor RCT.
• Cholesterol ester transfer protein (CETP): Plasma-eiwit dat cholesterylesters van HDL overdraagt naar VLDL/LDL; CETP-remmers verhogen HDL maar hadden geen klinisch voordeel.
• ApoA-I: Primaire structuurprotein van HDL; accepteert cholesterol van ABCA1; cruciaal voor HDL-vorming en RCT.
• HDL-disfunctie: Kwalitatieve verslechtering van HDL-functie bij inflammatie, diabetes en nierziekte; pro-inflammatoir HDL paradoxaal geassocieerd met hoger risico.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-16: Visinname en visgerelateerde metabolieten geassocieerd met lagere triglyceriden en bloeddruk
• 2026-06-18: Naar precisiecardiologie na het hartinfarct: opkomende biomarkers voor risicostratificatie
• 2026-06-13: Peulvruchten in de voeding verlagen LDL en non-HDL: dose-response meta-analyse van 38 RCT's
• 2026-05-05: ANGPTL3-remmers verlagen breed lipidenspectrum, vooral remnant- en triglyceriden
• 2026-03-08: Obicetrapib: veelbelovende CETP-remmer voor hoogrisicopatiënten

Bronnen

• Kennispagina
• ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn
• ESC 2021 Preventie Richtlijn

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.