Wat moet een zorgprofessional weten over Thiazide- en thiazide-achtige diuretica bij hypertensie?

Thiazide- en thiazide-achtige diuretica zijn eerstelijnsantihypertensiva met decennialang bewijs voor reductie van cardiovasculaire events. Indapamide en chloortalidoon hebben gunstigere metabole profielen dan hydrochloorthiazide en de voorkeur in huidige richtlijnen. Ze zijn bijzonder effectief bij zoutgevoelige hypertensie en bij ouderen.

Kernbegrippen:

• Na-Cl-cotransporter (NCC): Transporter in het distale tubulus; het aangrijpingspunt van thiazidediuretica voor natriumexcretie.
• Indapamide: Thiazide-achtig diureticum met aanvullend vasodilatoir effect; minder metabole bijwerkingen dan HCT; bewezen in PROGRESS, HYVET.
• Chloortalidoon: Thiazide-achtig diureticum met langere werkingsduur (48–72 uur); superieur aan HCT in epidemiologische data.
• Hypokaliëmie: Meest voorkomende elektrolietstoornis bij thiazidegebruik; verlengde QTc, spierkrampen; corrigeer via kaliumsuppletie of combinatie met kaliumsparend diureticum.
• Thiazide-intolerantie: Aanzienlijke metabole bijwerkingen: verhoogd urinezuur (jichtrisico), hyperglykemie, dyslipemie — overwegend bij hoge doseringen HCT.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-01-07: Gedragsveranderingstheorie bij implementatie van thuisbloeddrukmeting
• 2025-08-05: Lorundrostat bij ongecontroleerde en therapieresistente hypertensie: fase 3 resultaten
• 2024-01-30: Edoxaban versus warfarine bij chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie
• 2023-12-01: Kaliummagnesiumcitraat versus kaliumchloride bij thiazide-bijwerkingen
• 2023-03-01: Antihypertensieve regimes in SPRINT gedetailleerd beschreven

Bronnen

• Kennispagina
• ALLHAT Trial — JAMA 2002
• HYVET Trial — NEJM 2008
• ESC 2024 Hypertensie Richtlijn
• Farmacotherapeutisch Kompas – Thiazidediuretica

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.