Wat is hypertensie?

Hypertensie (verhoogde bloeddruk) is de meest prevalente behandelbare cardiovasculaire risicofactor wereldwijd en een leidende oorzaak van hartinfarcten, beroertes, hartfalen en chronische nierschade. In Nederland heeft circa 30% van de volwassenen een verhoogde bloeddruk, waarvan een groot deel onbehandeld of onvoldoende behandeld. Gestructureerde aanpak van hypertensie heeft de grootste potentiële impact op cardiovasculaire mortaliteitsreductie.

Kernbegrippen:

• Hypertensie: Chronisch verhoogde arteriële bloeddruk, gedefinieerd als ≥140/90 mmHg in de spreekkamer (ESC 2024) of ≥130/80 mmHg thuis (HBPM) of bij ambulante meting (ABPM).
• Systolische bloeddruk (SBP): Maximale druk tijdens hartcontractie; sterkste cardiovasculaire risicofactor, met name bij ouderen; elk 20 mmHg SBP-stijging verdubbelt het CV-risico.
• Doelorgaanschade: Subklinische of manifeste schade aan hart (LVH), nieren (microalbuminurie, GFR-daling), bloedvaten (arteriosclerose, IMT) en ogen (retinopathie) als gevolg van hypertensie.
• RAAS: Renine-angiotensine-aldosteronsysteem: centrale regulator van de bloeddruk; overactief bij primaire hypertensie en bij hyperaldosteronisme; aangrijpingspunt voor ACE-remmers, ARB's en MRA.
• J-curve fenomeen: Hypothetische toename van CV-risico bij te lage bloeddruk door therapeutisch ingrijpen; bewijs beperkt; meest relevant bij diastolisch ≤70 mmHg bij coronairlijden.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-07-23: Aanvullende ablatie van het aorticorenale ganglion versterkt het bloeddrukeffect van renale denervatie
• 2026-07-11: Finse hypertensie-curve vlakt af: vooruitgang gestopt, zoutinname 30% boven aanbeveling
• 2026-07-07: ECOG-ACRIN EAQ191: intensieve bloeddrukcontrole tijdens VEGFR-TKI-therapie haalbaar en veilig bij kankerpatiënten
• 2026-06-14: Vertraagde intracraniële bloeding na trombectomie geassocieerd met slechtere functionele uitkomst en SBP >150 mmHg
• 2026-06-11: Beste bewegingsvorm voor bloeddruk: combinatietraining en HIIT geven -12/-6 mmHg in netwerk-meta-analyse

Bronnen

• Kennispagina
• ESC 2024 Hypertension Guidelines
• NHG-Standaard Cardiovasculair Risicomanagement (CVRM)
• Farmacotherapeutisch Kompas — Primaire hypertensie

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.