Hart en nier in één richtlijn: waarom de ESC ze samen behandelt

Van de vier nieuwe richtlijnen die het ESC-congres in München aflevert, is die over cardiovasculaire ziekte bij chronische nierschade misschien wel de meest praktische. De presentatie staat op zaterdag 29 augustus om 13:45, met aansluitend om 16:15 een Ask the Task Force-sessie. Voor het eerst krijgt de combinatie hart- en nierschade een eigen, volwaardige ESC-richtlijn.

De klinische realiteit rechtvaardigt dat allang. Chronische nierschade en hart- en vaatziekte delen risicofactoren, versterken elkaar en komen bij dezelfde patiënten samen: een aanzienlijk deel van de hartfalen- en infarctpopulatie heeft een verminderde nierfunctie, en cardiovasculaire ziekte is de belangrijkste doodsoorzaak bij nierpatiënten. Toch werd deze groep in trials lang uitgesloten en viel ze in richtlijnen tussen de specialismen in: de cardioloog verwees naar de nefroloog, de nefroloog terug, en de huisarts stond ertussen.

De timing is geen toeval. De afgelopen jaren is het therapeutisch arsenaal voor deze overlapgroep spectaculair gegroeid: SGLT2-remmers beschermen hart en nier tegelijk, finerenone heeft zijn plaats verworven bij diabetische en inmiddels ook niet-diabetische nierschade, en GLP-1-agonisten schuiven op van glucoseverlager naar orgaanbeschermer. Het denken in een cardiovasculair-renaal-metabool continuüm, in de Verenigde Staten al gevat in de term CKM-syndroom, krijgt met deze richtlijn zijn Europese vertaling.

Voor de praktijk zijn de vragen concreet. Bij welke eGFR en albuminurie moet de huisarts welk middel starten of juist doortitreren? Hoe verhoudt de nieuwe richtlijn zich tot de bestaande CVRM- en diabetesafspraken? En wie voert de regie bij de patiënt met hartfalen, diabetes én nierschade? HartVaat volgt de presentatie en vertaalt de aanbevelingen naar de Nederlandse verhoudingen zodra de volledige tekst beschikbaar is.