Slotbeschouwing AHA 2026: wat Chicago betekent voor de huisarts, internist en cardioloog, in vijf punten

Chicago, dinsdag 10 november. Vier dagen, dertig verslagen, en een congres dat twee grote hypothesen begroef en één dagelijkse handeling in de cardiologie op zijn kop zette. Wie als huisarts, internist of cardioloog één ding uit Chicago moet onthouden: een risicofactor verlagen is niet hetzelfde als een patiënt beschermen, en de bewijslast ligt opnieuw bij de uitkomststudie. Hieronder wat dat concreet betekent, in vijf punten.

1. Twee oorzakelijke risicofactoren, twee neutrale uitkomststudies

Lipoproteïne(a) en interleukine-6 zijn allebei oorzakelijk verbonden met hart- en vaatziekte, en allebei lieten zich fors verlagen: pelacarsen bracht Lp(a) 78 procent omlaag, ziltivekimab IL-6 76 procent en hsCRP 64 procent. Geen van beide voorkwam een hartinfarct, beroerte of sterfgeval: Lp(a)HORIZON HR 1,02, ZEUS HR 0,99, in geen enkele subgroep een signaal. Lp(a)FRONTIERS EXPANSION voegde eraan toe dat de daling bij zwarte en Hispanic patiënten 86 procent is, en dat dat klinisch dus evenmin iets zegt. Voor de spreekkamer: blijf Lp(a) eenmaal in het leven meten, want een hoge waarde verscherpt het LDL-doel, de bloeddruk en de familiescreening, maar beloof geen behandeling. De siRNA's met 90 tot 95 procent daling en de antistollingsroute via factor XIa (OCEANIC-STROKE, HR 0,74 zonder meer bloedingen) zijn de open vragen voor de komende jaren.

2. Statines niet zomaar stoppen, bloeddruk na een beroerte lager, LDL-doel boven startkeuze

STREAM, met Nederlandse centra, haalde formeel de non-inferioriteitsgrens voor het stoppen van een statine bij 70-plussers met multimorbiditeit zonder hart- en vaatziekte, maar telde 38 procent meer sterfte, infarcten en beroertes: één extra event per 40 stoppers, zonder winst in kwaliteit van leven. De praktische les is omgekeerd aan de titel: niet stoppen zonder reden. OPTIMAL-Stroke liet zien dat een systolische streefwaarde onder 120 mmHg na een herseninfarct of TIA 21 procent minder cardiovasculaire events geeft, tegen meer nierfunctiedaling; OPTIMAL-DIABETES haalde bij diabetes type 2 geen significant verschil en het richtlijndoel onder 130 blijft daar staan. Ez-PAVE sluit de lipidendiscussie van dit jaar af: of u met statine plus ezetimibe begint of eerst een statine alleen, maakt niet uit zolang u op de LDL-streefwaarde titreert, en 34 procent van de statinegroep had ezetimibe alsnog nodig.

3. De GLP-1-klasse wordt breder, de bewijslast per middel niet

Survodutide, de glucagon/GLP-1-agonist, bleek in SYNCHRONIZE-CVOT cardiovasculair veilig bij obesitas (5-punts MACE HR 0,89) met 13,7 procent gewichtsverlies, maar bewees geen bescherming zoals semaglutide in SELECT, en een op de vijf stopte wegens maag-darmklachten. De GLP-1-pil orforglipron verlaagde in ATTAIN-OSA de apneu-hypopneu-index met 12 tot 13 ademstops per uur meer dan placebo; een nieuwe indicatie, geen CPAP-vervanger. De observationele vergelijking van GLP-1-middelen tegenover metformine bij prediabetes leverde een sterftedaling van 41 procent op die te mooi is voor een causale lezing. En in de triglyceridenhoek (TYDAL-TIMI 78 en CTX310) verlagen een ANGPTL4-antilichaam en één CRISPR-infuus de waarden fors, zonder enig uitkomstgegeven. Voor de apotheker en de voorschrijver: de indicaties groeien sneller dan het uitkomstenbewijs, en de uitval door bijwerkingen hoort in elk gesprek.

4. Wat in de cardiologie verschuift: pacen, kleppen, revasculariseren, ableren

De studie van het congres voor de praktijk is OptimPacing: bij AV-blok geeft linkerbundeltakpacing 59 procent minder sterfte, hartfalenopnames of pacinggeïnduceerde cardiomyopathie dan de klassieke rechterkamerdraad, en de studie werd er vroegtijdig om gestopt. PROGRESS schuift de TAVI-grens op naar matige aortaklepstenose met risicokenmerken (dood of hartfalenevent 16,7 tegen 23,9 procent), maar de winst is hartfalen, niet sterfte, en de klep is er nog niet voor geregistreerd. Aan de andere kant van de balans: ISCHEMIA-EXTEND na elf jaar en COURAGE na 25 jaar bevestigen dat een invasieve strategie bij stabiel coronairlijden niet langer laat leven dan optimale medicatie. En COAST-AF leert dat substraatablatie bovenop pulmonaalvene-isolatie alleen helpt bij wie laagvoltagegebieden heeft. Daarnaast twee bevestigingen voor de hartfalenpraktijk: één ijzerinfuus verbetert de inspanningscapaciteit bij HFpEF (IRONMET-HFpEF) en vroeg starten met vutrisiran bij ATTR-cardiomyopathie loont tot maand 48 (HELIOS-B).

5. Nederlandse inbreng, en kunstmatige intelligentie als assistent

Nederland was goed vertegenwoordigd: Rotterdam, Groningen en Utrecht in DAPARHT (dapagliflozine remt het nierfunctieverlies na harttransplantatie), Peter van der Meer (UMCG) in de HELIOS-B-verlenging, André van Beek (UMCG) in SYNCHRONIZE-CVOT, Jeroen Bax (LUMC) en Nicolas Van Mieghem (Erasmus MC) in PROGRESS, en de Nederlandse centra van STREAM. De AI-sessie gaf een nuchter beeld: een AI-conceptverslag van een echo wordt even vaak aangepast als dat van een collega en kost de cardioloog de helft van de tijd; twee smartwatches geven bij 9 procent een tegengesteld antwoord; en LATENT hangt aan één event. AI als assistent die tijd teruggeeft, nog niet als beslisser. Geruststellend voor de huisarts tot slot: moderne hormoontherapie rond de overgang gaf in 52.330 vrouwen in twaalf jaar geen extra hartinfarcten, beroertes of trombose.

Wat we nog verwachten

De hoofdresultaten van het OPTIMAL-programma (13.844 patiënten, de gecombineerde bloeddrukanalyse) zijn gepresenteerd maar nog nergens gepubliceerd. PROVAR+ (tele-ecg voor structureel hartlijden), PREOP-ECHO en MITIGATE uit de slotsessies hebben geen openbare cijfers, net als de gezondheidseconomische analyse van VESALIUS-CV. Van SYNCHRONIZE-CVOT (Lancet), TYDAL-TIMI 78 en RACE-CARS (NEJM) wachten we op de volledige artikelen om de eventaantallen aan te vullen, en de Radcliffe-video's van de laatste dagen komen in de loop van de week bij de zestien die al op deze pagina staan. Alle verslagen staan op de congrespagina.

Lees ook

• Lp(a)HORIZON: pelacarsen verlaagt Lp(a) 78 procent maar voorkomt geen enkel event
• OptimPacing: linkerbundeltakpacing bij AV-blok, 59 procent minder events
• STREAM: statine stoppen bij 70-plussers, 38 procent meer events
• SYNCHRONIZE-CVOT: survodutide veilig, geen winst bewezen
• Alle AHA 2026-berichten op onze congrespagina