SINGLE-AF: DOAC beschermt patiënten met atriumfibrilleren en één risicofactor, zonder meer ernstige bloedingen
München, vrijdag 28 augustus. Het is een van de meest voorkomende twijfelgevallen in de spreekkamer: atriumfibrilleren met precies één risicofactor, een CHA2DS2-VASc-score van 1 bij mannen of 2 bij vrouwen. De richtlijnen zeggen 'overweeg antistolling', en overwegen betekent in de praktijk vaak niet doen. SINGLE-AF, gepresenteerd door Boyoung Joung (Yonsei University, Seoul) in Hot Line 1 en gelijktijdig gepubliceerd in de New England Journal of Medicine, is de eerste gerandomiseerde trial die deze groep direct onderzocht. De uitkomst is eenduidig: een DOAC helpt, en kost geen bloedingen.
De studie
Open-label, gerandomiseerd 1:1 in 18 Koreaanse centra: 1.803 patiënten met AF en intermediair beroerterisico kregen apixaban 5 mg tweemaal daags of rivaroxaban 20 mg eenmaal daags, of geen antistolling. Het primaire eindpunt was het samengestelde aantal van beroerte, systemische embolie, ernstige bloeding of cardiovasculaire sterfte na 24 maanden.
De uitkomsten
- Primair eindpunt: 0,5 procent met DOAC tegen 1,5 procent zonder, hazard ratio 0,31 (95%-BI 0,10 tot 0,94; p=0,028), een relatieve risicoreductie van 69 procent
- Ischemische beroerte: 0,1 tegen 1,1 procent
- Ernstige bloeding: 0,3 tegen 0,5 procent, dus geen bloedingsprijs voor de bescherming
- Joung: "We hebben nu bewijs uit een gerandomiseerde trial dat patiënten met AF en intermediair risico baat hebben bij DOAC-therapie, zonder toename van ernstige bloedingen."
De kanttekeningen
De absolute aantallen zijn klein: bij een eindpunt dat in twee jaar bij 1,5 procent optreedt, hangt een hazard ratio aan enkele tientallen events, en het betrouwbaarheidsinterval loopt tot 0,94. De studie is open-label en volledig Koreaans, met een populatie die gemiddeld lichter is en een ander bloedingsprofiel heeft dan de Nederlandse; extrapolatie naar een 78-jarige met een score van 2 door leeftijd en geslacht vraagt voorzichtigheid. En 'geen antistolling' als controlearm betekent dat we niets leren over aspirine, dat in deze groep in Nederland nog regelmatig wordt voorgeschreven en dat naar alle eerdere bewijs geen alternatief is.
Voor de Nederlandse praktijk
Voor de huisarts is dit de belangrijkste AF-uitkomst van het congres. De NHG-Standaard en de ESC-richtlijn van 2024 laten bij een score van 1 (man) of 2 (vrouw) ruimte voor beide keuzes; SINGLE-AF verschuift die balans naar behandelen, zeker bij een patiënt die de DOAC goed verdraagt en geen duidelijk bloedingsrisico heeft. Bespreek het als een gedeelde beslissing: de absolute winst is ongeveer één event per honderd patiënten per twee jaar, tegenover geen extra ernstige bloedingen. Voor de cardioloog en internist: het argument 'de trials hebben deze groep nooit onderzocht' vervalt; wie afziet van antistolling doet dat voortaan op basis van het individuele bloedingsrisico, niet op basis van een bewijsgat. Voor de apotheker: bij twijfel over de dosering geldt het gewone DOAC-schema; er is geen reden voor een lagere dosis bij een lager risico.
Lees ook
Dit artikel is een samenvatting van een publicatie in New England Journal of Medicine. Voor het volledige artikel, alle details en referenties verwijzen wij u naar de oorspronkelijke bron.
Lees het volledige artikelLid worden van HartVaat.nl?
Gratis — en we stemmen het nieuws en de literatuur af op uw vakgebied.
