REACT: beeldvorming vindt stille atherosclerose bij 57 procent van 16.808 volwassenen zonder hartziekte, en SCORE2 mist de meesten

München, zaterdag 29 augustus. Hoe vroeg begint atherosclerose, en ziet de risicoscore het? REACT, gepresenteerd door Henning Bundgaard (Rigshospitalet, Kopenhagen) en Borja Ibanez (CNIC, Madrid) in Hot Line 2 en gelijktijdig gepubliceerd in de New England Journal of Medicine, is het grootste beeldvormingsonderzoek bij gezonde volwassenen tot nu toe, en het antwoord is: vroeg, en nee.

De studie

Prospectief, dwarsdoorsnede: 16.808 volwassenen van 18 tot 70 jaar zonder bekende atherosclerotische hart- en vaatziekte, uit Denemarken en Spanje, met opzet gelijk verdeeld over de leeftijdsdecennia en over vrouwen en mannen. Beeldvorming: 3D-vaatecho van de carotiden en femoraalarteriën, CT-angiografie van de coronairen en calciumscore.

De uitkomsten

• Stille atherosclerose bij 57,1 procent van de deelnemers
• Van ongeveer 1 op de 13 bij 18 tot 29 jaar tot 9 op de 10 bij 60 tot 70 jaar, een S-vormige leeftijdscurve
• Mannen lopen 5 tot 10 jaar voor op vrouwen; bij vrouwen een steile stijging rond de menopauze
• SCORE2 classificeerde slechts een minderheid van de mensen met stille atherosclerose als hoogrisico
• Bundgaard en Ibanez: stille atherosclerose zo vroeg mogelijk opsporen en behandelen kan de wereldwijde last van hart- en vaatziekten verlagen

Wat dit betekent

REACT beschrijft, het bewijst niet: het is een dwarsdoorsnede, en of het opsporen van subklinische plaque bij een dertiger tot minder infarcten leidt, moet een interventietrial laten zien. Maar de cijfers verschuiven het denken: als de meerderheid van de zestigers en een substantieel deel van de dertigers plaque heeft die de risicoscore niet ziet, dan is "laag risico volgens SCORE2" geen "geen atherosclerose". De menopauzecurve bij vrouwen is een apart, klinisch bruikbaar signaal.

Voor de Nederlandse praktijk

Voor de huisarts: de NHG-Standaard CVRM werkt met SCORE2 en dat blijft zo; REACT is een argument om bij twijfel (familiaire belasting, Lp(a), vrouwen rond de menopauze) laagdrempeliger een calciumscore te overwegen, en om leefstijl- en LDL-adviezen niet te laten wachten op een risicodrempel. Voor de cardioloog en internist: het Nederlandse debat over screening met CT of calciumscore krijgt met REACT de grootste referentiedataset tot nu toe; de kosteneffectiviteit is de volgende vraag.

Lees ook

• Coronaire calciumscore blijft bruikbaar bij verhoogd Lp(a): multicohort-studie
• Cascadescreening op verhoogd Lp(a) via kinderen: opbrengst in de praktijk (Amsterdam UMC)
• Alle ESC 2026-berichten op onze congrespagina