Omega-3-vetzuren in de cardiologie
Omega-3-vetzuren (eicosapentaeenzuur EPA en docosahexaeenzuur DHA) verlagen triglyceriden en worden aan hoge doseringen (4 g/dag) bij hypertriglyceridemie voorgeschreven. De REDUCE-IT trial (icosapentaeenzuur 4 g/dag) toonde 25% reductie van cardiovasculaire events; echter, de controlegroep ontving minerale olie (een problematisch placebo). Omega-3/DHA-mengsels toonden geen voordeel (STRENGTH).
Kernbegrippen
- EPA (eicosapentaeenzuur)
- Omega-3-vetzuur in vis; verlaagt TG via PPAR-α-activatie en VLDL-productieremming; puur EPA is icosapentaeenzuur (Vascepa).
- DHA (docosahexaeenzuur)
- Omega-3-vetzuur; structureel in celmembranen; verlaagt TG maar verhoogt LDL in sommige preparaten; aanwezig in visolecomponenten.
- REDUCE-IT trial
- RCT (n=8.179): icosapentaeenzuur 4 g/dag bij hypertriglyceridemie op statine; 25% reductie MACE; maar controle: minerale olie — controversieel.
- STRENGTH trial
- RCT: omega-3-carbonsyren (EPA+DHA) 4 g/dag vs. maïsolie; geen cardiovasculair voordeel; gestopt vroegtijdig.
- Atriumfibrilleren-risico
- Hoge dosis omega-3 (met name EPA+DHA) geassocieerd met verhoogd AF-risico in meerdere grote RCT's.
Omega-3-vetzuren: triglycerideverlaging en cardiovasculaire uitkomsten
Farmacologie
Hoge dosis omega-3-vetzuren verlagen triglyceriden via: (1) remming van hepatische VLDL-synthese; (2) activatie PPAR-α (verhoogde LPL-activiteit en vetzuuroxidatie); (3) verminderde ApoC-III-expressie. LDL-effect is variabel: EPA verhoogt LDL minimaal; EPA+DHA-mengsels kunnen LDL verhogen door VLDL-conversie naar kleinere LDL-deeltjes.
REDUCE-IT (2018)
8.179 patiënten met TG 1,7–5,6 mmol/L op statine; icosapentaeenzuur (Vascepa) 4 g/dag vs. minerale olie; mediaan 4,9 jaar. TG-daling 18%. Primair eindpunt MACE: 17,2% vs. 22,0% (HR 0,75; p<0,001). Maar: de controlegroep (minerale olie) had verhoogd hsCRP, waardoor voordeel deels artefact kan zijn. Positief bewijs toch richtlijnaanbeveling opgenomen (ESC 2019: klasse IIb).
STRENGTH (2020)
Omega-3-carbonsyren (EPA+DHA 4 g/dag) vs. maïsolie; gestopt bij 40% enrollment wegens futility. Geen CV-voordeel. Bevestigt dat het effect van REDUCE-IT mogelijk EPA-specifiek of placebo-artefact is.
Klinische aanbeveling
- Hoge dosis omega-3 (met name EPA-preparaat) bij TG 1,7–5,6 mmol/L op statine met residiueel hoog risico: klasse IIb ESC 2019
- Eerste keus bij TG >5 mmol/L: fibraten (superieur TG-verlaging); omega-3 als aanvulling
- Atriumfibrillerenrisico bij hoge dosis monitoren
- Voedingssupplementen (gewone visoliecapsules <1 g/dag): geen therapeutisch effect op TG