Finerenon bij CKD en diabetes: FIDELIO en FIGARO
Finerenon (Kerendia) is een selectief niet-steroïdaal mineralocorticoïd-antagonist die in de FIDELIO-DKD en FIGARO-DKD trials zowel renale progressie als cardiovasculaire events reduceerde bij patiënten met CKD en type 2 diabetes, bovenop maximale RAAS-blokkade en SGLT2-remmer indien geïndiceerd.
Kernbegrippen
- Finerenon
- Niet-steroïdaal selectieve mineralocorticoïd-antagonist (MRA); hogere receptor-selectiviteit dan spironolacton; minder anti-androgene bijwerkingen.
- FIDELIO-DKD
- RCT (n=5.734): finerenon bij CKD G3–G4 + DM type 2; 18% reductie renaal primair eindpunt; 14% reductie CV-eindpunt.
- FIGARO-DKD
- RCT (n=7.437): finerenon bij CKD G1–G2 A3 of G3 A2 + DM; 13% reductie CV-primair eindpunt; additief renaal bewijs.
- FINEARTS-HF
- Finerenon bij hartfalen met behouden ejectie (HFpEF); reductie HF-hospitalisaties en cardiovasculaire sterfte (2024).
- Hyperkaliëmie bij finerenon
- Minder dan bij spironolacton/eplerenon door niet-steroïdale structuur; maar monitoring kalium vereist, met name bij combinatie met RAAS-blokkade.
Finerenon: bewijs, indicaties en veiligheid bij CKD+DM
Werkingsmechanisme
Finerenon blokkeert de mineralocorticoïdreceptor (MR) in hart- en nierweefsel. Aldosteron-MR-activatie in de nier stimuleert inflammatie, fibrose en oxidatieve stress via profibrogenische signaalroutes (TGF-β1, NF-κB). In het hart veroorzaakt aldosteron myocardiale fibrose en diastolische disfunctie. Finerenon remt beide. Het heeft geen anti-androgene (gynaecomastie) of progestagene bijwerkingen door zijn niet-steroïdale structuur.
FIDELIO-DKD en FIGARO-DKD
FIDELIO-DKD: CKD G3–G4 A3 of G1–G2 A3 bij DM type 2 op maximale RAAS-blokkade. Primaire renale eindpunt (nierfunctieverval ≥40%, ESRD, nierdood): HR 0,82 (p=0,001). FIGARO-DKD: mildere CKD-populatie (G1–G2 A3, G3a A2); primaire CV-eindpunt: HR 0,87 (p=0,03).
Meta-analyse FIDELITY (gecombineerd, n=13.026): 23% reductie renale eindpunten, 14% reductie CV-eindpunten.
Indicaties
- Type 2 DM + CKD G1–G4 met ACR ≥30 mg/mmol, op maximale RAAS-blokkade (EMA 2021)
- Starten bij kalium ≤4,8 mmol/L en eGFR ≥25 mL/min/1,73m²
Dosering
- eGFR ≥60: start 20 mg 1dd; ophogen na 4 weken naar 20 mg bij kalium ≤4,8 mmol/L
- eGFR 25–60: start 10 mg 1dd; ophogen naar 20 mg na 4 weken
- Controleer kalium na 4 weken start en bij elke dosisverhoging
Veiligheid
- Hyperkaliëmie: 2,3% vs. 0,9% bij placebo (ernstige hyperkaliëmie); stop bij K+ >5,5 mmol/L, herstart na normalisatie
- Geen gynaecomastie of seksuele bijwerkingen (vs. spironolacton)
- Geen interacties met CYP3A4-remmers die sterkere MRA-middelen zouden verergeren