Wat moet een zorgprofessional weten over Antistolling bij ouderen: balans tussen risico en bescherming?

Bij ouderen (≥75 jaar) is de balans tussen trombotisch risico (met name AF-gerelateerde beroerte) en bloedingsrisico (intracranieel, GI) bijzonder delicaat. Toch toont evidence dat anticoagulantia bij de meeste ouderen met AF een nettobenefit hebben vanwege het hoge beroerterisico. Valrisico als argument om anticoagulantia te onthouden is gebaseerd op mythe: een patiënt moet ~300 keer per jaar vallen om de bescherming van anticoagulantia teniet te doen.

Kernbegrippen:

• Valrisico en OAC: Valrisico is geen contra-indicatie voor OAC bij AF; een patiënt moet ~300 vallen/jaar ondervinden om het intracranieel bloedingsrisico groter te maken dan de beroerterisicoreductie; OAC is doorgaans het nettovoordeel.
• Frailty en anticoagulantia: Bij kwetsbaarheid (frailty) is de hemostase verstoord door verminderde lever- en nierfunctie, hypoalbuminemie en polyfarmaci; dosisaanpassing en frequente monitoring essentieel; DOAC voorkeur boven VKA bij frailty vanwege minder intracraniële bloedingen.
• Geriatrische CHA2DS2-VASc-score: Bij ouderen ≥75 jaar is de score al minimaal 2 (2 punten voor leeftijd ≥75); vrijwel alle ouderen met AF hebben een indicatie voor anticoagulatie.
• Start Low Go Slow: Principe bij kwetsbare ouderen: starten met lage DOAC-dosis en optitreren; frequent controleren op bijwerkingen en nierfunctie.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-28: SINGLE-AF: DOAC beschermt patiënten met atriumfibrilleren en één risicofactor, zonder meer ernstige bloedingen
• 2026-08-21: Voorgebruik van opioïden verhoogt sterfte en ziekenhuisopnames na TAVI — Deens cohort
• 2023-01-11: Inadequate NOAC-dosering bij AF: uitkomsten en oorzaken — meta-analyse
• 2022-06-01: Edoxaban 15 mg bij zeer oude patiënten met atriumfibrilleren: ELDERCARE subanalyse
• 2018-03-01: DOAC plus antiplaatjestherapie voor secundaire preventie na ACS: meta-analyse

Bronnen

• Kennispagina
• ESC 2020 AF Guidelines
• ARISTOTLE subgroep ≥75 jaar — Granger et al., NEJM 2011
• Valrisico en OAC — ORBIT-AF register, JAMA 2014
• NHG-Standaard Atriumfibrilleren

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.