Wat moet een zorgprofessional weten over Dyslipidemie: definitie, typen en klinisch belang?

Dyslipidemie omvat een brede groep van afwijkingen in de plasmalipiden en lipoproteïnen, waaronder verhoogd LDL-cholesterol, verlaagd HDL-cholesterol en hypertriglyceridemie. Verhoogd LDL is de centrale causale risicofactor voor atherosclerotische hart- en vaatziekten. Vroege detectie en behandeling verlagen het risico op hartinfarct, beroerte en perifeer arterieel vaatlijden aanzienlijk.

Kernbegrippen:

• LDL-cholesterol: Low-density lipoprotein-cholesterol; primaire causale risicofactor voor atherosclerose; verlaagd door statines, ezetimib, PCSK9-remmers.
• Non-HDL-cholesterol: Totaalcholesterol minus HDL; omvat alle atherogene lipoproteïnen (LDL + VLDL + IDL + Lp(a)); betere risicopredictor dan LDL alleen.
• Fredrickson-classificatie: Historische fenotypeindeling van hyperlipidemieën op basis van elektroforese en lipidenpatroon (type I–V).
• Primaire dyslipidemie: Genetisch bepaald, bijv. familiaire hypercholesterolemie (FH), familiaire gecombineerde hyperlipidemie (FCHL).
• Secundaire dyslipidemie: Veroorzaakt door onderliggende aandoening: hypothyreoïdie, nierziekte, diabetes, alcoholgebruik, geneesmiddelen.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-08: Meer kip dan rundvlees of vis bij avondmaaltijd gekoppeld aan grotere bloeddrukdaling — MED-HDP
• 2026-07-27: Rusteloze benen en slaapbewegingen bepalen lipidenprofiel bij slaapapneu
• 2026-06-19: Aspirine voor primaire preventie bij verhoogd Lp(a) of LPA-varianten levert geen significante winst op
• 2026-06-13: Peulvruchten in de voeding verlagen LDL en non-HDL: dose-response meta-analyse van 38 RCT's
• 2026-03-15: Orale PCSK9-remmer enlicitide verlaagt LDL-cholesterol in fase 2-studie

Bronnen

• Kennispagina
• ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn
• NHG-Standaard CVRM
• Farmacotherapeutisch Kompas – Lipidenverlagende middelen

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.