Wat moet een zorgprofessional weten over Cardio-oncologie: cardiotoxiciteit van chemotherapie en immunotherapie?

Cardio-oncologie is een snel groeiend subspecialisme dat cardiovasculaire toxiciteit van antikankertherapie beheert. Anthracyclines veroorzaken dosisafhankelijke cardiomyopathie; anti-HER2-middelen reversibele LV-disfunctie; immuuncheckpointremmers (ICI) zeldzame maar ernstige myocarditis. Preventie, vroeg detectie en cardiovasculaire behandeling parallel aan oncologische behandeling zijn de pijlers.

Kernbegrippen:

• Anthracyclinecardiotoxiciteit: Dosisafhankelijke, irreversibele cardiomyopathie; cumulatieve doxorubicinerisico bij >400 mg/m²; mechanisme: reactieve zuurstofspecies en topoisomeraseII-β-remming in cardiomyocyten.
• Trastuzumab (Herceptin): Anti-HER2 monoklonaal antilichaam; reversibele LV-disfunctie bij 10-25% patiënten; niet dosisafhankelijk; stop bij EF <40%, hervat na EF-herstel.
• Immuuncheckpointremmer (ICI): PD-1/PD-L1/CTLA-4-remmers (pembrolizumab, nivolumab, ipilimumab); immuungemedieerde bijwerkingen (irAE); ICI-myocarditis bij 0,3-1,1%; mortaliteit 50% zonder vroeg ingrijpen.
• Cardioprotectieve monitoring: Echocardiografie + troponine + EKG vóór, tijdens en na cardiotoxische antikankertherapie; frequentie afhankelijk van risicoklasse en middel.
• ESC CTRCD-definitie: Cancer Therapy Related Cardiac Dysfunction: nieuw opgetreden symptomatisch hartfalen of EF-daling >10 procentpunten tot <50%, of asymptomatisch EF <50% + stijging GLS >15%.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-03: Nieuwe universele definitie van hartfalen vervangt vaste EF-cutoffs door verbeterde, behouden en verminderde fenotypes
• 2026-07-03: Asymptomatische matige/ernstige aortaklepinsufficiëntie níet benigne — meta-analyse pleit voor vroege interventie
• 2026-02-06: TRPM7-deficiëntie beschermt tegen myocardiale ischemie-reperfusieschade
• 2026-01-07: CXCR6+ T-cellen veroorzaken immuuncheckpointremmer-myocarditis
• 2026-01-05: Klinisch spectrum van parvovirus B19-geassocieerde acute myocarditis bij kinderen

Bronnen

• Kennispagina
• ESC 2022 Cardio-Oncologie Guidelines — EHJ
• ESC 2021 HF Guidelines (LV-disfunctie bij chemotherapie)
• Farmacotherapeutisch Kompas — Dexrazoxane / cardioprotectieve monitoring

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.