Wat moet een zorgprofessional weten over Insulineresistentie en vasculaire schade: mechanisme?

Insulineresistentie — verminderde biologische respons op insuline in spier, lever en vetweefsel — is het pathofysiologische hart van het metabool syndroom en T2D. Het leidt tot compensatoire hyperinsulinaemie, dyslipidemie, hypertensie en endotheel­disfunctie. Begrip van dit mechanisme is essentieel voor het begrijpen van cardiometabole therapeutica.

Kernbegrippen:

• Insulinereceptorsignalering: Insuline bindt aan receptortyrosinekinase → PI3K/Akt-cascade → GLUT4-translocatie (spier/vet) en glycogensynthese; bij resistentie: vertraagde/verminderde Akt-activering.
• Ectopische vetopslag: Ophoping van lipiden in lever (NAFLD), spier en pancreas bij insulineresistentie en overvoeding; direct remmend op intracellulaire insulinesignalering.
• Compensatoire hyperinsulinaemie: Pancreashyperactiviteit als compensatie voor resistentie; stimuleert sympathicus, natriumretentie en VLDL-overproductie; eigen risicofactor.
• Ceramides en diacylglycerolen: Lipide-tussenprodukten die insulinereceptorsignalering blokkeren via serine-fosforylering van IRS-1; verhoogd bij hepatische vetinfiltratie.
• Endotheel insulineresistentie: Verminderde eNOS-activering in vasculair endotheel bij insulineresistentie → minder NO-productie → vasodilatatiestoornis en verhoogde adhesiemleculeexpressie.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-04-27: LVAD-ondersteuning activeert microvasculair herstel in het falende hart: mechanisme ontrafeld
• 2025-12-18: Endotheliale transcriptiefactor EB beschermt tegen doxorubicine-cardiotoxiciteit
• 2022-09-01: Collaterale schade van COVID-19 aan cardiovasculaire zorg: meta-analyse
• 2022-07-05: Deep lipidomics: cardiometabool risico en effect van voedingsvet

Bronnen

• Kennispagina
• ESC 2023 Diabetes en CVD Guidelines — EHJ
• EMPA-REG OUTCOME Trial (cardiorenale bescherming) — NEJM 2015
• ESC 2019 Dyslipidaemia Guidelines (VLDL en atherogenische dyslipidemie)

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.