Wat moet een zorgprofessional weten over PCSK9: rol bij LDL-receptorregulatie?

PCSK9 (Proprotein Convertase Subtilisin/Kexin Type 9) is een leverenzym dat LDL-receptoren na internalisatie afbreekt, waardoor minder receptoren beschikbaar komen voor LDL-klaring. Gainof-function PCSK9-mutaties veroorzaken familiaire hypercholesterolemie; loss-of-function mutaties beschermen tegen hart- en vaatziekten en valideerden PCSK9 als therapeutisch doelwit.

Kernbegrippen:

• PCSK9 gain-of-function mutatie: Zeldzame mutatie die PCSK9-activiteit verhoogt; leidt tot ernstige hypercholesterolemie vergelijkbaar met FH.
• PCSK9 loss-of-function mutatie: Zeldzame varianten met langdurig lage LDL-waarden; personen met LOF-mutaties hebben 88% lager coronairrisico — bewijs van causale LDL-rol.
• PCSK9-remmer: Monoklonaal antilichaam (evolocumab, alirocumab) of siRNA (inclisiran) dat PCSK9-werking blokkeert; LDL-daling 50–60%.
• SREBP-2: Transcriptiefactor die bij lage intracellulair cholesterol zowel LDLR als PCSK9 transcriptie activeert; statines activeren SREBP-2 maar verhogen daarmee ook PCSK9.
• Inclisiran: siRNA dat hepatisch PCSK9-mRNA knockt; tweemaal jaars subcut injectie; ORION-trials; vergelijkbare LDL-daling als monoklonale antilichamen.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-06-20: Mendeliaanse randomisatie: HMGCR-remming verhoogt diabetesrisico, andere lipidendoelen niet
• 2026-06-07: Orale PCSK9-remmers: meta-analyse bevestigt krachtige LDL-daling
• 2026-05-25: Vroege evolocumab na hartinfarct verlaagt MACE bij uitgestelde randstenosen
• 2026-05-04: Preoperatieve PCSK9-remming associeert met minder postoperatieve MACE dan statines
• 2026-04-17: VESALIUS-CV-subgroep JAMA: evolocumab beschermt ook diabeten zonder vastgestelde atherosclerose

Bronnen

• Kennispagina
• ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn
• FOURIER Trial — NEJM 2017
• ODYSSEY OUTCOMES Trial — NEJM 2018
• ORION-10/-11 (Inclisiran) — NEJM 2020

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.