Wat moet een zorgprofessional weten over Cardiovasculaire risicofactoren: modificeerbaar en niet-modificeerbaar?

Cardiovasculaire risicofactoren worden traditioneel onderscheiden in modificeerbare en niet-modificeerbare factoren. Modificeerbare factoren bieden aanknopingspunten voor preventie, terwijl niet-modificeerbare factoren de basisdrempel bepalen. Kennis van de sterkte van elk risicofactor stuurt prioritering van interventies.

Kernbegrippen:

• Klassieke risicofactoren: Roken, hypertensie, hypercholesterolemie, diabetes mellitus en familiaire belasting; geïdentificeerd door de Framingham-studie; verantwoordelijk voor het merendeel van de cardiovasculaire ziektelast.
• Niet-traditionele risicofactoren: Lp(a), hsCRP, homocysteïne, microalbuminurie, psychosociale stress, slaapapneu, reumatische ziekten, HIV; verhogen risico boven klassieke risicofactoren.
• Familiaire hypercholesterolemie (FH): Genetische aandoening met sterk verhoogd LDL-cholesterol vanaf de geboorte; sterk verhoogd levenslang CV-risico; cascade screening bij eerstegraadsfamilieleden.
• Lp(a): Lipoproteine(a); genetisch bepaald lipoproteine; bij >50 mg/dL (>125 nmol/L) significant verhoogd risico op MI en aortaklepstenose; niet beïnvloedbaar door leefstijl of statines.
• Metabole gezondheid: Combinatie van normale bloeddruk, bloedglucose, taille-omvang, triglyceriden en HDL; meerdere afwijkingen (metabool syndroom) geven multiplicatief verhoogd CV-risico.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-17: Optimale cardiometabole gezondheid tijdens zwangerschap verlaagt risico op complicaties
• 2026-07-17: Lp(a) én hsCRP voorspellen ASCVD bij mensen zónder klassieke risicofactoren
• 2026-05-06: Risicofactoren voor cardiovasculaire events bij heterozygote familiaire hypercholesterolemie
• 2026-02-13: Genetisch bepaalde afkomst en morfologische en moleculaire kenmerken van carotisplaques
• 2026-01-22: Nachtelijke hypertensie en prognose bij zeer oude patiënten

Bronnen

• Kennispagina
• ESC 2021 CVD Prevention Guidelines
• Yusuf S et al. — INTERHEART: attributabel risico per risicofactor (Lancet 2004)
• NHG-Standaard CVRM
• ESC 2019 Dyslipidaemia Guidelines

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.