Wat moet een zorgprofessional weten over Secundaire hypertensie: oorzaken en opsporing?
Secundaire hypertensie heeft een identificeerbare, potentieel cureerbare oorzaak en vertegenwoordigt 5–10% van alle hypertensieve patiënten — mogelijk meer bij therapieresistente hypertensie (tot 30%). Herkenning is essentieel: behandeling van de onderliggende oorzaak kan de bloeddruk normaliseren. Primair hyperaldosteronisme, renovasculaire hypertensie en obstructieve slaapapneu zijn de meest voorkomende oorzaken.
Kernbegrippen:
- Primair hyperaldosteronisme (PA): Meest voorkomende oorzaak van secundaire hypertensie (~10% bij therapieresistentie); verhoogde aldosteronsecretie onafhankelijk van het RAAS; hypokaliëmie klassiek maar afwezig bij 50%.
- Aldosteron-renine-ratio (ARR): Screeningstest voor PA: verhoogde aldosteron/renine-ratio (>30–50, afhankelijk van eenheid); bevestig met confirmatietest (zoutbelasting of fludrocortison).
- Renovasculaire hypertensie: Nierslagaderstenose (atherosclerotisch of FMD) leidt tot renine-overproductie en RAAS-activering; flash longoedeem, plotse nierfunctievermindering bij ACE-remmer zijn rode vlaggen.
- Fibromusculaire dysplasie (FMD): Niet-inflammatoire niet-atherosclerotische nierslagaderafwijking bij jonge vrouwen; typisch 'pearl-necklace' angiografisch patroon; behandelbaar met PTA.
- Slaapapneu (OSAS): Obstructieve slaapapneu is sterk geassocieerd met hypertensie (60–80% van OSAS-patiënten heeft hypertensie); CPAP verlaagt bloeddruk met gemiddeld 2–3 mmHg.
Nieuwste evidence op HartVaat:
- 2026-07-12: Fibromusculaire dysplasie: nieuwe inzichten voorbij de 2019-consensus — bredere classificatie en biomarkers in zicht
- 2026-05-05: Obesitas en primair aldosteronisme: oorzaak, gevolg of beide?
- 2026-03-28: Big data-benadering voor aldosteron-renineratio bij primair hyperaldosteronisme
- 2026-03-05: Angiotensine II meten bij screening op primair hyperaldosteronisme
- 2026-01-08: Urokinase bevordert intratubulair C3a maar niet ENaC-gedreven hypertensie bij DOCA/zout-nierletsel
Bronnen
- Kennispagina
- ESC 2024 Hypertension Guidelines
- ESC 2021 CVD Prevention Guidelines
- Farmacotherapeutisch Kompas — Primaire hypertensie
Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.