Statines bij primaire preventie: wie profiteert?

Statines zijn de meest onderzochte klasse geneesmiddelen in de cardiovasculaire preventie. Bij primaire preventie is het voordeel sterk afhankelijk van het absolute basisrisico van de patiënt. Moderne richtlijnen adviseren statines bij hoog of zeer hoog risico, met LDL-streefdoelen die variëren per risicocategorie.

Kernbegrippen:

• Cholesterol Treatment Trialists (CTT): Metaanalyse van 28 RCT's (n=186.854); elke 1 mmol/L LDL-daling geeft 22% RRR op major vascular events; lineaire dosisrespons.
• LDL-streefdoel primaire preventie: ESC 2021: hoog risico LDL <1,8 mmol/L en ≥50% verlaging; zeer hoog risico LDL <1,4 mmol/L en ≥50% verlaging.
• Intensieve statinetherapie: Rosuvastatine 20-40 mg of atorvastatine 40-80 mg/dag; verlagen LDL met 50-60% ten opzichte van baseline.
• Statin-associated muscle symptoms (SAMS): Myalgie, spierpijn of zwakte bij statinegebruik; echte myopathie of rabdomyolyse zelden; wisseling van statine of dosisaanpassing lost SAMS op in de meeste gevallen.
• Nieuwe diabetes door statine: Statines verhogen risico op type 2 diabetes licht (~10% RRI); absoluut risico laag; overgeshadowed door cardiovasculair voordeel bij hoog-risico patiënten.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-10: Statines na je zeventigste: wat STAREE wel en niet gaat beantwoorden
• 2026-02-19: Evolocumab en doorgankelijkheid van veneuze bypasses na CABG: NEWTON-CABG CardioLink-5
• 2026-02-16: Aanvullende farmacologische strategieën voor restrisicoreductie na revascularisatie
• 2026-01-01: Diabetes, obesitas en de metabole drijfveren van perifeer arterieel vaatlijden
• 2025-01-01: Nieuwe therapeutische mogelijkheden voor cholesterolverlaging: een expertreview

Bronnen

• Kennispagina
• Cholesterol Treatment Trialists (CTT) — intensieve statinetherapie (Lancet 2010)
• ESC 2021 CVD Prevention Guidelines
• ESC 2019 Dyslipidaemia Guidelines
• NHG-Standaard CVRM

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.