Kanteltafeltest bij syncope: uitvoering en interpretatie
De kanteltafeltest (head-up tilt test) is een diagnostische procedure waarbij de patiënt in een gekantelde positie wordt gebracht om neurocardiogene (vasovagale) syncope te provoceren. De test is geïndiceerd bij onverklaarde recidiverende syncope waarbij reflexsyncope wordt vermoed maar niet gedocumenteerd.
Kernbegrippen
- Vasovagale syncope
- Voorbijgaande bewusteloosheid door reflex-bradycardie en/of vasodilatatie als gevolg van parasympathische activering; meest voorkomende oorzaak van syncope; goedaardige prognose.
- Westminster-protocol
- Standaard kanteltafelprotocol: passieve fase 20-45 min bij 70°; indien negatief: provocatie met nitroglycerine sublinguaal (400 µg) of isoproterenol IV; diagnostische opbrengst verhoogd tot 50-60%.
- VASIS-classificatie
- Vasovagale Syncope International Study classificatie: type 1 (gemengd), type 2A (cardioinhibitorisch zonder asystolie), type 2B (cardioinhibitorisch met asystolie), type 3 (vasodepressief).
- Cardioinhibitorisch patroon
- Syncope gepaard met asystolie >3 seconden; duidt op cardiale pacemakerindicatie bij selecte patiënten met herhaalde syncope en cardioinhibitorisch patroon (ISSUE-3 trial).
- Positief testresultaat
- Reproductie van spontane syncope of presyncopale symptomen met hemodynamische veranderingen (bradycardie en/of bloeddrukdaling) tijdens de test.
Kanteltafeltest: protocol, interpretatie en klinische toepassing bij syncope
Indicaties
- Onverklaarde recidiverende syncope waarbij reflexsyncope klinisch vermoed wordt maar niet gedocumenteerd is
- Syncope met atypische presentatie: afwezige prodroomi, supine positie, tijdens inspanning
- Differentiatie vasovagale syncope van epilepsie
- Evaluatie van syncopale patiënten met hoog-risico beroepen (piloten, buschauffeurs)
Protocol
Patiënt nuchter ≥4 uur; passieve fase: 60-70° kanteling gedurende 20-45 minuten. Continu ECG en niet-invasieve bloeddrukmeting (Finapres of sfincterletselmeter). Indien passieve fase negatief: provocatiefase met nitroglycerine sublinguaal (400-500 µg spray) of isoprenaline IV (1-3 µg/min). Totale testduur maximaal 90 minuten.
Interpretatie
Positief: reproductie symptomen met: (1) bloeddrukverlies ≥20 mmHg systolisch of ≥10 mmHg diastolisch met syncope; en/of (2) bradycardie <40/min voor >10 sec of asystolie >3 sec. VASIS-type bepaalt behandelimplicaties (pacemaker bij type 2B).
Beperkingen
Vals-positief bij 10-15% gezonde individuen. Lage reproduceerbaarheid (~60% bij hertest). Negatieve test sluit reflexsyncope niet uit. Bij hoge klinische verdenking: implanteerbare looprecorder geeft meer diagnostische zekerheid op lange termijn.