Wat moet een zorgprofessional weten over Aldosteron en het RAAS: fysiologie en farmacologische aangrijpingspunten?

Het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS) is een hormonale cascade die bloeddruk, natriumbalans en weefseltrofiek reguleert. Overactivatie draagt bij aan hypertensie, hartfalen, nierziekte en atherosclerose. Het RAAS biedt meerdere farmacologische aangrijpingspunten: ACE-remmers, angiotensine II-receptorblokkers (ARB's), mineralocorticoïdreceptorantagonisten (MRA's) en de nieuwere ARNI's (sacubitril/valsartan).

Kernbegrippen:

• Renine: Enzym uitgescheiden door de juxtaglomerulaire cellen van de nier bij hypotensie, natriumdepletie of sympathicusactivatie; knipt angiotensinogeen naar angiotensine I.
• Angiotensine II (Ang II): Actief peptide: veroorzaakt vasoconstrictie (AT1-receptor), aldosteronafgifte, natriumretentie, cardiale hypertrofie en pro-fibrotische effecten.
• Aldosteron: Mineralocorticoïd uitgescheiden door de bijnierschors; stimuleert renale natriumretentie en kaliumexcretie; cardiale/renale fibrose bij overactivatie.
• MRA: Mineralocorticoïdreceptorantagonist: spironolacton, eplerenon, finerenon; blokkeren aldosteronreceptor; gebruikt bij hartfalen, hypertensie en nu ook CKD bij diabetes.
• ARNI: Angiotensine receptor-neprilysineinhibitor: sacubitril/valsartan; verhoogt natriuretische peptiden via neprilysinereductie + Ang II-blokkade; superieur aan enalapril bij HFrEF (PARADIGM-HF).

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-05: Functioneel nierreservoir als aanvulling op KDIGO-CGA bij chronische nierziekte
• 2026-06-21: Hypothese: falen van het RAAS verklaart inappropriate vasodilatatie bij cardiogene shock
• 2026-05-02: RAAS-blokkade in de levenscyclus van de nier — actuele behandelstandaard
• 2026-04-10: PDGF-B uit tubulusepitheel drijft nierfibrose aan
• 2026-03-19: Angiotensinogeen als nieuw aangrijppunt bij hypertensie: opkomst van RNA-medicijnen (zilebesiran, tonlamarsen)

Bronnen

• Kennispagina
• CONSENSUS Trial — enalapril bij ernstige HFrEF (NEJM 1987)
• RALES Trial — spironolacton bij HFrEF (NEJM 1999)
• EPHESUS Trial — eplerenon na MI met LV-disfunctie (NEJM 2003)
• ESC 2021 HF Guidelines

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.