Wat moet een zorgprofessional weten over NSAID's bij CKD: risico's en alternatieven?

NSAID's zijn gecontra-indiceerd bij matige tot ernstige chronische nierziekte (eGFR < 30 ml/min/1,73m²) vanwege het risico op acute nierschade, hyperkaliëmie en vochtretentie. Ook bij mildere CKD dienen ze met grote voorzichtigheid te worden gebruikt. Kennis van veilige alternatieven is essentieel voor elke voorschrijver.

Kernbegrippen:

• NSAID-nefrotoxiciteit: Nierschade door prostaglandineremming, leidend tot renale vasoconstrictie en afname van GFR, met name bij hypovolemie of bestaande CKD.
• Prostaglandine-afhankelijke autoregulatie: Bij CKD zijn prostaglandines cruciaal voor het handhaven van renale perfusie; remming hiervan door NSAID's veroorzaakt acute hemodynamische nierschade.
• Paracetamol: Eerstekeuze analgeticum bij CKD; geen directe nefrotoxiciteit bij therapeutische dosering, maar dosisaanpassing bij ernstig leverlijden.
• Opioïden bij CKD: Lage doses kortwerkende opioïden (bv. morfine met voorzichtigheid, buprenorfine als voorkeur) kunnen bij ernstige pijn worden overwogen met monitoren op accumulatie van actieve metabolieten.

Nieuwste evidence op HartVaat:

• 2026-08-25: HIF-stabilisatoren als orale alternatief voor ESAs bij anemie bij chronische nierziekte
• 2026-08-24: Injecteerbare lipidendalers bij gevorderde chronische nierziekte en dialyse — narratieve review
• 2026-08-24: PM2.5-blootstelling versnelt daling van eGFR bij volwassenen
• 2026-08-22: Kaliumbinders ondersteunen RAASi-gebruik bij CKD, maar terugkeer van hyperkaliëmie versnelt nierfunctieverlies
• 2026-08-20: Romosozumab vermindert wervelfracturen en MACE bij osteoporose met chronische nierziekte — TriNetX-cohort

Bronnen

• Kennispagina
• KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024
• Farmacotherapeutisch Kompas – NSAID's

Dit antwoord is automatisch samengesteld uit de inhoud van HartVaat.nl op 2026-03-12 en verandert mee met de site. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies. Ook als JSON.