GLP-1-middelen tegenover metformine bij prediabetes en obesitas: 31 procent minder diabetes en minder hartinfarcten en beroertes in 256.492 gematchte dossiers, maar een sterftedaling van 41 procent maant tot voorzichtigheid
Chicago, zaterdag 7 november. Zo'n vier op de tien Amerikaanse volwassenen hebben prediabetes en tot tien procent van hen ontwikkelt elk jaar diabetes type 2. Metformine en leefstijl zijn daar de standaard tegen; GLP-1-middelen worden vooral voorgeschreven aan wie al diabetes of obesitas heeft. Een dossierstudie van de Mayo Clinic, die zondag als moderated digital poster op AHA 2026 wordt gepresenteerd en waarvan de cijfers sinds 2 november openbaar zijn, vergelijkt beide bij ruim een kwart miljoen mensen met prediabetes en obesitas. De richting is eenduidig in het voordeel van de GLP-1-middelen; de grootte van sommige verschillen vraagt om een kritische blik.
De studie
Vinicius de Sousa Barzon Serra en collega's (Mayo Clinic, Scottsdale) gebruikten het TriNetX-netwerk van elektronische patiëntendossiers van 104 instellingen, 2010 tot en met 2023. Zij selecteerden 256.492 volwassenen met prediabetes en obesitas (gemiddeld 52 jaar, 76 procent vrouw). De ene helft gebruikte een GLP-1-receptoragonist (semaglutide, tirzepatide, liraglutide of dulaglutide), de andere helft metformine. De groepen werden gematcht op leeftijd, aandoeningen zoals hypertensie, slaapapneu en nicotineafhankelijkheid, en medicatie. De gemiddelde follow-up was ongeveer drie jaar.
De uitkomsten
Vergeleken met metformine hadden gebruikers van een GLP-1-middel:
- 1,5 keer zo vaak een terugkeer van de bloedsuiker naar normale waarden;
- 31 procent minder kans op diabetes type 2;
- 41 procent minder sterfte door alle oorzaken;
- 15 procent minder hartinfarcten, 20 procent minder beroertes, 25 procent minder hartfalen en 8 procent minder atriumfibrilleren.
Betrouwbaarheidsintervallen en absolute aantallen geeft het persbericht niet.
Duiding
Dat GLP-1-middelen bij obesitas de overgang naar diabetes afremmen, is ook uit gerandomiseerd onderzoek bekend, zie ons eerdere overzicht, en het cardiovasculaire voordeel van semaglutide bij obesitas zonder diabetes staat sinds SELECT vast. De verrassing zit niet in de richting maar in de omvang: een sterftedaling van 41 procent in drie jaar bij een populatie van gemiddeld 52 jaar is groter dan welke trial ook heeft laten zien, en dat is in dossieronderzoek meestal een teken van restverstoring. Wie in de Verenigde Staten een GLP-1-middel krijgt en volhoudt, is rijker, beter verzekerd en gezonder dan wie metformine krijgt, en therapietrouw, dosis en de verschillen tussen de vier middelen zijn niet meegewogen. Robert Eckel, oud-voorzitter van de AHA, noemt de uitkomst niet verrassend en schrijft het voordeel vooral toe aan gewichtsverlies; hij wijst op kosten en toegang. Serra zelf houdt metformine eerste keus: veilig, goedkoop en met een lange staat van dienst. Het abstract is niet peer-reviewed.
Voor de praktijk
In Nederland is prediabetes geen indicatie voor een GLP-1-middel en al helemaal geen vergoede, en metformine wordt bij een gestoorde nuchtere glucose evenmin standaard gestart: de NHG-Standaard zet in op leefstijl en jaarlijkse controle. Deze studie verandert dat niet. Zij onderstreept wel dat bij de patiënt met obesitas en prediabetes die om een andere reden (BMI, slaapapneu, hart- en vaatziekte) voor een GLP-1-middel in aanmerking komt, de glucosewinst meeweegt. De ADA/EASD-consensus 2026 zet voor manifeste diabetes de GLP-1-middelen al naast metformine; voor het stadium daarvoor blijft leefstijl plus metformine het best onderbouwde pad.
Lees ook
Wilt u op de hoogte blijven?
Gratis: de maandelijkse nieuwsbrief met het nieuwsoverzicht, en de site afgestemd op uw vakgebied.
