IRONMET-HFpEF: één infuus ijzerderisomaltose verbetert na twaalf weken de piek-VO2, de loopafstand en de NYHA-klasse bij HFpEF met ijzertekort, maar niet de door patiënten gerapporteerde gezondheid
Chicago, zondag 8 november. IJzertekort komt voor bij meer dan de helft van de patiënten met hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF) en hangt samen met een slechtere inspanningscapaciteit en overleving. Bij HFrEF is intraveneus ijzer inmiddels richtlijnzorg; bij HFpEF ontbrak gerandomiseerd bewijs, op een kleine Duitse studie na. IRONMET-HFpEF van het Massachusetts General Hospital in Boston (Gregory Lewis, Rajeev Malhotra) vult dat gat met een harde, objectieve maat: de maximale zuurstofopname bij een inspanningstest. Gepresenteerd in de hartfalensessie van vanmiddag en gelijktijdig gepubliceerd in Circulation.
De studie
Tussen december 2021 en april 2026 werden 65 patiënten met symptomatisch HFpEF en ijzertekort (ferritine onder 100 ng/ml, of onder 300 met een transferrineverzadiging onder 20 procent) 2:1 gerandomiseerd naar één intraveneuze gift ijzerderisomaltose 1.000 mg (44) of placebo (21), dubbelblind. De deelnemers waren mediaan 68 jaar (58 tot 76), 72 procent was vrouw, de transferrineverzadiging was gemiddeld 16 procent en het ferritine 58 ng/ml; 64 voltooiden de studie. Het primaire eindpunt was de verandering in piek-VO2 van start tot twaalf weken, gecorrigeerd voor uitgangswaarde en geslacht. Secundaire eindpunten: VO2 op de anaerobe drempel, zesminutenloopafstand, NYHA-klasse, gezondheidsstatus (KCCQ-totaalscore) en ijzerparameters.
De uitkomsten
- Piek-VO2 na twaalf weken: plus 1,2 ml/kg/min (95%-BI 0,6 tot 1,7) met ijzer tegen plus 0,1 (min 0,7 tot 0,9) met placebo; verschil 1,1 ml/kg/min (0,2 tot 1,9), p = 0,02. De uitgangswaarde was mediaan 12,7 en 12,2 ml/kg/min, dus de winst is ongeveer tien procent.
- VO2 op de anaerobe drempel, zesminutenloopafstand en NYHA-klasse: alle beter met ijzer (p onder 0,05).
- KCCQ-totaalscore: plus 4,4 punten (min 2,4 tot 11,2), p = 0,20; geen significant verschil.
- Transferrineverzadiging plus 9,4 procentpunt (4,9 tot 13,9) en ferritine plus 183 ng/ml (128 tot 238) tegenover placebo.
- Geen ernstige bijwerkingen gerelateerd aan het infuus.
Duiding
Een verschil van 1,1 ml/kg/min piek-VO2 is in HFpEF ongebruikelijk: de meeste medicamenteuze studies bij HFpEF haalden zoiets niet, en deze patiënten begonnen op een niveau waarbij traplopen al zwaar is. Dat de patiënten het zelf niet terugzagen in de KCCQ, past bij een kleine studie met 65 deelnemers en twaalf weken, maar is wel de kanttekening die het redactioneel van Marat Fudim en Andrew Ambrosy in de titel zet: 'An Endpoint Is Not Yet an Indication'. Bij HFrEF leerden HEART-FID en IRONMAN dat betere inspanningscapaciteit en een betere ijzerstatus niet vanzelf minder opnames en sterfte opleveren; de individuele-patiëntdata-meta-analyse was daar uiteindelijk wel positief over. Voor HFpEF is er niets van die orde, en één centrum, een overwegend witte populatie en één dosis beperken de reikwijdte. Een eerdere, kleinere studie met ijzercarboxymaltose bij HFpEF vond geen effect op de inspanningscapaciteit (FAIR-HFpEF), al was die onderbemand.
Voor de praktijk
De ESC-richtlijn hartfalen adviseert ijzerstatus te bepalen bij alle patiënten met hartfalen en intraveneus ijzer te overwegen bij symptomatisch HFrEF en HFmrEF met ijzertekort; HFpEF staat er niet bij. IRONMET verandert dat nog niet, maar geeft de cardioloog wel een reden om bij een HFpEF-patiënt met ijzertekort en een inspanningsbeperking die niet door comorbiditeit wordt verklaard, een infuus te bespreken, zeker nu het middel (ijzerderisomaltose, in Nederland beschikbaar) in één gift kan. Voor de huisarts en de internist is de les praktischer: meet ferritine en transferrineverzadiging bij HFpEF, want het tekort is vaak aanwezig, orale suppletie werkt bij hartfalen niet, en ijzertekort heeft ook los van het hart gevolgen voor spierkracht en vermoeidheid. Zie ook Welke ijzermarker voorspelt de prognose bij nieuw hartfalen?.
Lees ook
Dit artikel is een samenvatting van een publicatie in Circulation. Voor het volledige artikel, alle details en referenties verwijzen wij u naar de oorspronkelijke bron.
Lees het volledige artikelWilt u op de hoogte blijven?
Gratis: de maandelijkse nieuwsbrief met het nieuwsoverzicht, en de site afgestemd op uw vakgebied.
